Nederland is van plan deel te nemen aan het Amerikaans kennis- en innovatieprogramma voor onbemenste gevechtsvliegtuigen met een hoge mate van autonomie. Deze systemen kunnen samenwerken met jachtvliegtuigen waar wel een piloot in zit. Het betreft hier zogenoemde Collaborative Combat Aircraft (CCA), grote militaire drones die dankzij ai zelfstandig doelen opsporen en uitschakelen.
Op 8 april, wanneer de uiterste termijn verloopt, ondertekent staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie) daarvoor de bevestigingsbrief. Voor het zover is, moet hij zich eerst tegenover de Tweede Kamer verantwoorden. Eerder lichtte het ministerie de Kamer in over dit programma, maar vertelde er niet bij dat het plan is om twee onbemenste testvliegtuigen erbij te kopen. De Tweede Kamer vreest daardoor voor een voldongen feit te komen te staan. Het tv-programma Argos onthulde onlangs mails waaruit blijkt dat de plannen in een vergevorderd stadium verkeren.
Het Volt-kamerlid Laurens Dassen heeft hierover 21 Kamervragen gesteld aan Boswijk. Gezien de huidige geopolitieke ontwikkelingen acht hij het onwenselijk dat Nederland verder afhankelijk wordt van het Amerikaanse defensie-ecosysteem. In het project werkt het Amerikaanse leger samen met wapenfabrikant General Atomics en het ai-bedrijf Anduril. Dassen had liever gezien dat Defensie voor een Europese oplossing kiest. Italië, het Verenigd Koninkrijk en Japan werken ook aan (on)bemenste gevechtsvliegtuigen. Ook Frankrijk, Duitsland en Spanje hebben een dergelijk initiatief genomen.
Vroegtijdig
Defensie wil met de VS samenwerken om vroegtijdig de juiste kennis op te doen. Daarbij is een rol weggelegd voor Nederlandse kennisinstellingen en industrie. De VS denken dat Nederlandse kennisinstellingen een bijdrage aan het project kunnen leveren, schreef Defensie onlangs aan de Tweede Kamer. Dassen wil weten of de vergaarde kennis en onderzoeksresultaten uit het CCA-programma intellectueel eigendom zijn van de Nederlandse overheid. Ook vraagt hij of die kennis later is te gebruiken ter bevordering van een Europees alternatief.
