Artsen op de intensive care van Amsterdam UMC beslissen met behulp van artificiële intelligentie (ai) wanneer een patiënt is over te plaatsen naar de verpleegafdeling. Dat gebeurt op basis van een vergelijking met de toestand van de patiënt en gepseudonimiseerde data van eerdere ic-patiënten. Volgens het ziekenhuis gaat het om een wereldprimeur.
De software is door de Amsterdamse softwareontwikkelaar Pacmed in samenwerking met artsen van het ziekenhuis ontwikkeld. Het gaat om de intensivisten Paul Elbers en collega Patrick Thoral. Zij maakten samen de software die Pacmed Critical heet.
Ai vergelijkt situatie van patiënten op de ic met informatie van duizenden patiënten die eerder op een ic zijn behandeld. Op elk gewenst moment voorspelt de software hoe groot de kans is dat een patiënt na verplaatsing naar een verpleegafdeling binnen een week opnieuw naar de ic moet.
De ontslagsoftware laat niet alleen een voorspelling zien, maar ook hoe die voorspelling verandert met de tijd. Daarnaast toont het een lijst van factoren waarop de voorspelling is gebaseerd.
Patiëntgegevens
Voor het ontwikkelen van de ontslagsoftware gebruikten de ontwikkelaars gepseudonimiseerde gegevens van bijna 25.000 patiënten die recent op de ic zijn behandeld. Doel van de software is het aantal heropnames terug te dringen, maar ook om patiënten niet onnodig lang op de ic te behandelen.
Momenteel ligt het aantal heropnames op Nederlandse ic’s tussen de vijf en tien procent. Thoral: ‘Onze inschatting is dat er met name bij ongeplande opnames, zoals bij bloedvergiftiging, longontsteking en een Covid-19-infectie winst te behalen valt. Bij dit soort opnames is de kans op heropname doorgaans groter dan bij ic-opnames voor planbare zorg.’
Intensivist eindverantwoordelijk
Een intensivist neemt nog altijd de definitieve beslissing over het ontslag van de ic-patiënt en blijft dus eindverantwoordelijk. Daarmee ligt het lot van de patiënt dus niet in handen van de technologie, maar van de arts. Volgens Thoral zien artsen de inzet van de ai-toepassing als een second opinion. Door te onderzoeken hoe de software in de praktijk gebruikt wordt, wil hij de waarde voor patiënten en zorgverleners verhogen.
Ic’s staan behoorlijk onder druk. Nederland kent een relatief laag aantal ic-bedden, er is een gebrek aan ic-verpleegkundigen en sinds corona is het ziekteverzuim hoog. De ai-oplossing kan helpen de beslissing over ontslag, die dagelijks op ic’s wordt afgewogen, beter te onderbouwen. ‘Te vroeg is risicovol. Als de patiënt achteruitgaat en weer terug moet naar de ic, is de kans op overlijden namelijk groter. Te lang op de ic blijven, is ook geen goed idee’, vertelt Elbers. ‘Dat is bovenal vervelend voor de patiënt. Maar ook erg duur en het bed is niet in zetten voor een andere patiënt die dat misschien veel meer nodig heeft.’
Er zijn plannen om de software ook in te zetten in andere ziekenhuizen. Volgens de ontwikkelaars voldoet Pacmed Critical aan alle regelgeving om de software als medisch hulpmiddel in te zetten.
