Deze opinie is van een externe deskundige. De inhoud vertegenwoordigt dus niet noodzakelijk het gedachtegoed van de redactie.

Ict’ers tekort? Welnee!

Data Revival

'De economie groeit'. 'De arbeidsmarkt verkrapt'. 'Ict’ers zijn niet te vinden.' Was het maar waar.

Wie luistert naar BNR-nieuwsradio kent de commercials van IT-Button en Incentro. IT-Button leurt met applicatie-ontwikkelaars. 'Morgen beschikbaar'. '25 euro'. 'Beschikbaar in iedere taal'. (Behalve Nederlands.) IT-Button biedt ict’ers aan in bulk, als commodity. Incentro gaat nog een stap verder door niet eens te vertellen wat ze verkopen. Incentro verkoopt naamsbekendheid op de beproefde 'wasmiddelenmanier': door te irriteren. Dieptepunt: 'Noem je kind Incentro en wij geven je geld.' Dergelijke uitingen spreken boekdelen over de ict-markt en het imago van ict. Neem ze serieus. U en ik vinden ict geen bulkgoed, maar bij Unilever werken ook mensen die betreuren dat wasmiddelen op een hoop worden gegooid. De markt bepaalt.

De IT-Buttons en Incentro’s laten zien waarom de loonontwikkeling van ict’ers de laatste jaren achterblijft. De ict-markt wordt homogener, althans in de ogen van de opdrachtgevers. Met homogeniteit komen prijsconcurrentie en loondruk. De beschikbaarheid van Polen, Roemenen en Indiërs, in huis of offshore, legt een plafond op het loongebouw.

Meest vrije sector

"Ook hier is de markt vergeven van de 'IT-Button'-aanbieders"

We horen ook over sectoren als zorg en onderwijs en zelfs over de hele arbeidsmarkt dat lonen achterblijven. As we speak komt de economische groei nauwelijks terecht bij de factor arbeid. Maar ict is iets anders dan zorg en onderwijs. Dat zijn gemankeerde markten waarvan de vraagzijde wordt gedomineerd door de overheid en de zorgverzekeraars. De ict-markt daarentegen is de meest vrije sector die we kennen: vele vragers en aanbieders, vrijwel geen cao’s, amper opleidings- en kwaliteitseisen, weinig schaalvoordelen (veel zzp’ers) en verdwijnende geografische drempels. In zo’n markt leiden tekorten altijd hogere tarieven en lonen. Achterblijvende lonen duiden op een overschot, niet op een tekort.

De vraag is nu waarom iedereen roept dat er zulke enorme tekorten zijn. Dat heeft verschillende oorzaken. De eerste is weer een economische. In arbeidsintensieve sectoren waar hard wordt geconcurreerd kun je mensen niet aantrekken met veel betere salarissen. Ict'ers die bijvoorbeeld  hetzelfde werk doen concurreren op tarief en dat drukt de tarieven/lonen. In het Westland zien we hetzelfde: wie in de kas wil werken kan doorgaans direct aan de slag, maar tegen een min of meer vaste, slechte beloning. Ook hier is de markt vergeven van de 'IT-Button'-aanbieders. Een voorbeeld daarvan is Otto Workforce. Het verschil met het Westland is vooral dat ict’ers hoger opgeleid zijn en het ict-werk nog arbeidsintensiever is dan tomaten plukken.

'Normale' sector

Een tweede oorzaak van salarisdruk is dat de ict-sector een steeds groter deel uitmaakt van de arbeidsmarkt. (Wie praat er nog over 'automatisering'?) En dat drukt als zodanig op de lonen. Er zijn inmiddels zoveel ict'ers dat tariefsverhogingen een grote impact hebben op ict-budgetten.

In dit opzicht is de sector wél goed te vergelijken met de zorg en het onderwijs. We zien daar dat zelfs een beperkte loonsverhoging een gat slaat in de overheidsfinanciën en de budgetten van de zorgverzekeraars. Hetzelfde geldt voor loon- en tariefsverhogingen van ict’ers. Bij de topleiding van bedrijven zie je het omgekeerde: die worden wel fors beter beloond als het beter gaat. De economische schade is beperkt en de imagoschade meestal ook.

Negatieve rol overheid

"De overheid maakt als grote vrager de ict-markt en zichzelf verder kapot"

Als derde oorzaak van stagnatie noem ik toch de overheid. Uit de publieke sector komt permanent een enorme vraag naar ict’ers die om diverse redenen weinig productief zijn ('pay peanuts & get monkeys'). De druk om de tarieven laag te houden is daardoor extra groot, terwijl de noodzaak om resultaten te boeken relatief klein is. Logisch gevolg is dat kwaliteit op de laatste plaats komt.

Recent bleek dat heel mooi bij het CBR (rijbewijzen) dat kampt met een dramatisch verlopend ict-project. TV-rubriek Zembla meldde dat geschikte ict’ers (IBM Websphere) niet te vinden zijn omdat iedereen al door de Belastingdienst wordt ingehuurd. Dus zet het CBR offshore Vietnamezen in. Navraag leert dat het CBR op het diepste punt van de crisis een vaag contract met CGI is aangegaan met tarieven waarvoor je post-crisis niemand meer kunt inhuren.

Omdat de overheid de overheid is laat CBR het project vervolgens liever verder ontsporen dan de bakens te verzetten. En het CBR is geen uitzondering. Ik hoor hetzelfde vanuit het UWV dat de komende jaren een half miljard uitgeeft aan het opkalefateren van legacy-systemen. Ook daar dwingen de scherpe afspraken met Capgemini tot massale inzet van junioren. Zo maakt de overheid als grote vrager de ict-markt en zichzelf verder kapot.

Oppimpen

'Waar zit hier het data revival element?', hoor ik u denken. Welnu, ook dit heeft een plaats, net als ‘blockchain’, ‘robots’ en ‘ai’. Waar de prijs allesbepalend is proberen sommige aanbieders zich te onderscheiden naar klanten en personeel. Ook de hernieuwde datafocus is vooral 'oppimperij' om innovatief te lijken. 'Kom werken aan blockchain bij de Rabobank.' 'Doe aan data science bij UWV.'

Het zijn de bonuspunten bij AH of de air miles bij Shell: frutsels. Wat we echt zien is een groeiend legioen matig betaalde scrummende Java-krassers. Gelooft u erin? Koop dan vooral in bij uw lokale 'IT-Button', gevestigd naast de Lidl.

Dit artikel verscheen eerder in Computable Magazine nummer 4 2019.

x

Om te kunnen beoordelen moet u ingelogd zijn:

Dit artikel delen:

Reacties

Hey een goed artikel waar ik mij helemaal in kan vinden.
Effe kijken waar dat nu weer vandaan komt.
Ahhh... ik zie het al...'Enfant terible' van de ICT, hoe voorspelbaar.

Dank je Rene, Ik had overigens mijn zeer gekwalificeerde mensen in no time op kantoor zitten.
Gewoon investeren in je toekomst en een netwerk opbouwen.
Zoeken op Linked in of aanverwante onzin social media gaat je iig niet verder helpen.
Ik hoorde op BNR zelfs reclame voor ICTers alle talen voor 15 Euro.....
Dat zullen me echt toppers zijn ja.
Ik vind het in elk geval allemaal hartstikke mooi, mijn markt waarde stijgt nog meer.
Ware het niet dat ik natuurlijk al een toffe baan heb waarbij ik met al die ict fantasten niets te maken heb.

Goed stuk hoor, leest als een snelle doorsnee van manko's die we in ICT zelf veroorzaken, maar ook de effecten van slecht opdrachtgeverschap. Al lange tijd is een race naar de bodem gaande en steeds meer wordt software ontwikkeling als een commodity gezien - én gepresenteerd.

Vraag me af of dit nu nog steeds hoort bij de 'volwassenwording' van het vakgebied horen... en hoe zorgen we dan dat we opgroeien? Is dit een kwestie van blijven inzoomen op kwaliteit, je bewust onderscheiden van/afzetten tegen de goedkope IT-Buttons en Incentro's?

Gaat het hier om een lange adem?

@Pascal ... zeker weten dat ze de mooiste taal niet beheersen.

forum voor zus
beweging voor zo
trots op dat
leefbaar iets

Politiek is ook een commodity geworden. Op zoek naar talent, we kunnen ze niet vinden maar moeten wel iets kiezen.
Tijd voor "lijst Veldwijk" ? ;-)

@PaVaKe
Nederlands?

@Jan ... Pascal natuurlijk, what else :)

Nee, PHP.
PHP, de technologie achter bijna 80 procent van alle websites wereldwijd en zooooo gestructureerd ;-).

CGI is not amused over mijn meest recente stukje op de Computable site. Via de Computable-redactie kreeg ik een "statement" van CGI in handen waarop ik hierbij inhoudelijk reageer: https://www.scribd.com/document/420107691/20190728-Reactie-Nav-CGI-Mail-Over-CBR-Strofe

René,
Betreffende langlopende contracten is het naar mijn mening niet CGI die blaam treft maar de overheid want deze weet als geen ander dat arbeid zeer conjunctuur gevoelig is. Contractueel houdt de overheid dan wel schone handen maar maatschappelijk is het handelen laakbaar als ze parasiteren op de markt middels een uitbesteding van de innovatie. Een zienswijze die je m.i. ook onderschrijft in punt 3 op Scribd want een varkenscyclus ontstaat als er enige tijd verloopt tussen het moment waarop tot een investering wordt besloten en het moment waarop de investering het aanbod gaat beïnvloeden.

Ik heb trouwens ook even op je LinkedIN profiel gekeken en heb daarom wat vragen over je belangen als directeur van What If Software. Beheer en de doorontwikkeling van het High-T platform lijkt tenslotte ook om een lock-in te gaan van langlopende contracten. Al die kleine bedrijfjes die in een grijs verleden een succesje behaald hebben bij een ZBO met een puntoplossing zijn namelijk zo kenmerkend voor de ICT Faalindustrie bij de overheid. Want de eenvoud van een hamer werkt alleen als alles een spijker is of zoals Eduard Douwes Dekker het stelde:

'Men kan evenmin iets goeds voortbrengen door 't volgen van modellen, als zich voeden met de spijs die 'n ander gegeten heeft.'

Gewaagd maar zeer terecht artikel. Praktijken van voormalig Cgi, Logica, zijn herkenbaar. Daarom ook terecht weer reactie van Veldwijk.

Logica "nam" contracten over bij KPN door mensen weken of maand gratis aan te bieden. Daarna natuurlijk niet al te hoge tarieven. KPN nam dat natuurlijk gretig aan en gooide Sogeti, nu vrijwel Capgemini, eruit.

Die praktijk onderstreept nogmaals het gelijk van Veldwijk zijn huidige artikel.

@pavake, het is voor mij erg lang geleden dat ik in die mooie taal wat gedaan heb. vele programeertalen volgden. maar ik deel de insteek.van je opmerking. je mag tegenwoordig blij zijn als kandidaten wat basale functionaliteit kunnen tiepen in een van de vele fantasie taaltjes die tegenwoordig dominant zijn.
Het spreekt vanzelf dat voor uitdagende projecten niemand zit te wachten op 'talent' dat een beetje gedreven twaalf jarige kan evenaren.

@Rene, Een artikel dat degelijk onderbouwd is, levert meer respect op dan krokodillentranen van grote graai clubs. laat ze maar klagen, niemand heeft ze nodig.

Laat me beginnen met een compliment over de prettig leesbaarheid van het artikel.
Het stukje over dat prijsstellingen bij een te groot aanbod, kwaliteit is dan niet relevant, stagneert de waarde. Deze stelling vind ik heel verhelderend en logisch.
Wat ik mis is een opdrachtnemer die zelf ook een verantwoording neemt om het gezamenlijk belang te bewaken, Het is ten slotte ons belasting geld die in de zakken van bedrijven komt. Dus als een opdrachtnemer merkt dat zoals geschreven "terwijl de noodzaak om resultaten te boeken relatief klein is." dat deze dan stuurt op een duidelijk resultaat en desnoods het terughalen van zijn mensen i.p.v. enkel de zakken vullen met de gedachtte dat ieder uurtje een factuurtje oplevert. In de aannemerij staat in het contract dat de aannemer een sociale verplichting heeft om de "omgeving=omwonende" goed te betrekken in het project en daar dus een gedeelte van het budget naar toe gaat.

CGI heeft zich na haar "statement" helemaal stil gehouden. Dat is jammer en m.i. ook niet slim, gegeven dat het CBR nog steeds in brand staat en CGI daar financieel beter van wordt.

Nogmaals de LinkedIn post met het statement van CGI en mijn reactie daarop: https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:6561597050780205057/

En een drietal tweets om deze fase af te sluiten: https://twitter.com/ReneJanV/status/1157267336212205569

@Hans, 2aug,

Het is nobel wat je schrijft, maar daar zit ook de kern van het probleem. Je kunt als ondernemer heel nobel zijn, maar daar springen de IT buttons en Cgi's van deze wereld dan juist in. Er zou een code moeten komen dat je als partij heel duidelijk sancties en boetes krijgt als je niet goed levert wat je beloofd hebt.

Ooit dacht ik de grote jongens aan te gaan pakken met faire, dus lagere, tarieven voor opdrachtgevers. En juist daar kwaliteit tegenover te zetten. Maar nu de IT buttons daar blijkbaar van kunnen leven, ondanks het uitblijven van kwaliteit is het probleem alleen maar groter. Het is juist zaak dat de opdrachtgevers zelf gaan werven ipv dat te laten doen door brokers en cowboys. Juist bij overheid, omdat het inderdaad belastinggeld is!

René,
Literaire lezers die Eduard Douwes Dekker kennen vergeten dat zijn boek Max Havelaar vooral een aanklacht was tegen de koloniale handel die toenertijd nog sterk gereguleerd was vanuit een kartel. In 2012 schreef een oud-collega een opinie over kartelvorming in de ICT die ontstond door mantelcontracten waarop ik als reactie gaf dat het niet zo zeer ging om een invulling van de eigen delivery organisatie maar om de onafhankelijkheid in de werving van het personeel voor de sturing van het project. Als Batavus Droogstoppel stellen dat het CBR in brand staat door matig betaalde scrummende JAVA-krassers uit Vietnam is - zoals CGI terecht verweert - een nogal suggestieve constatering die grotendeels onterecht is.

Rechercheren in open bronnen leert dat er al meer dan 10 jaar een machtstrijd gevoerd wordt binnen het CBR, de nieuwe directeur van CBR is een transitie-regiseur die (hoe toevallig) eerder een directeur was bij UWV. Je twee onafhankelijke bronnen die je geïnformeerd hebben zouden dan ook wel eens veel minder onafhankelijk kunnen zijn dan je denkt want het 'ons-kent-ons' principe in het bestuurlijke poldermodel wil nog weleens de deur dicht houden voor vernieuwingen.

Het CBR stelt op eigen website de komende jaren een krachtige(re) rol in de verkeersveiligheid te willen gaan spelen, de vraag die we als belastingbetaler moeten stellen is of dit vanuit het huidige kartel met vage ketenpartners eigenlijk wel wenselijk is:

https://www.youtube.com/watch?v=qeygn_hb-c0

Uw reactie

LET OP: U bent niet ingelogd. U kunt als gast reageren maar dan wordt uw reactie pas zichtbaar na goedkeuring door de redactie. Om uw reactie direct geplaatst te krijgen moet u eerst rechtsboven inloggen of u registreren

Vul uw naam in
Vult u een geldig e-mailadres in
Vult u een reactie in
Jaarbeurs b.v. gaat zorgvuldig en veilig om met uw persoonsgegevens. Meer informatie over hoe we omgaan met je data lees je in het privacybeleid
Als u een reactie wilt plaatsen moet u akkoord gaan met de voorwaarden

Stuur dit artikel door

Uw naam ontbreekt
Uw e-mailadres ontbreekt
De naam van de ontvanger ontbreekt
Het e-mailadres van de ontvanger ontbreekt

×
×
article 2019-07-25T10:21:00.000Z René Veldwijk
Wilt u dagelijks op de hoogte worden gehouden van het laatste ict-nieuws, achtergronden en opinie?
Abonneer uzelf op onze gratis nieuwsbrief.