Deze opinie is van een externe deskundige. De inhoud vertegenwoordigt dus niet noodzakelijk het gedachtegoed van de redactie.

De rekening wordt altijd gepresenteerd

Computable Expert

Jan van der Torn
Senior Open Source Software Consultant, Conclusion Future Infrastructure Technology. Expert van Computable voor het topic Development.

Open source software wordt steeds beter geaccepteerd. Meer bestuurders, managers en andere niet-technische mensen komen er mee in aanraking en vormen er zich een mening over. Open source software lijkt daarmee 'business as usual' te worden. Dat is goed nieuws voor de softwareontwikkelaars van open source software en voor de bedrijven en eindgebruikers. Het is natuurlijk ook door de ict-industrie zelf geadopteerd en zij probeert dat in een bedrijfsmatig model te gieten om het te kunnen kapitaliseren.

Regelmatig ben ik bij discussies van bestuurders en managers die ervan overtuigd zijn dat open source software niet gratis is. Er wordt dan gesteld dat de kosten altijd ergens betaald worden. Ze refereren aan commerciële open source software waarvoor abonnementen of toch licenties gekocht moeten worden. Ook de ontwikkelaars van niet-commerciële open source software moeten toch kunnen leven. Aldus de redenering, de software wordt altijd betaald, linksom of rechtsom.

De bovenstaande redenering is correct. Inderdaad zijn er een groot aantal ict-leveranciers die commerciële open source software maken. Omdat het lastig is om aan de open source software zelf te verdienen worden oplossingen bedacht met de verkoop van diensten op de software zoals support, 'community editions' en 'enterprise editions' (de eerste is een ontwikkelversie en de laatste is de versie die je graag zou willen gebruiken en waarvoor licenties gekocht moeten worden). Ook de communityontwikkelaar moet inkomsten hebben ook al draagt hij bij aan een open source softwareproject. Daar worden veelal creatieve oplossingen voor bedacht. Soms vind een ontwikkelaar zijn werkgever bereid om te betalen voor de bijdrage. Meestal omdat deze werkgever weer commercieel gebruik kan maken van de software. Soms blijft het bij het gebruik maken van vrije tijd.

Ik begrijp de redenatie maar ben het er toch niet helemaal mee eens. Je hoeft namelijk als eindgebruiker niet te betalen voor de software. Je kunt genoegen nemen met de 'community edition', kiezen voor niet-commerciële open source software of afzien van de diensten die middels abonnementen verkocht worden. Wie er uiteindelijk voor betaald heeft is niet van belang, deze software wordt je gratis ter beschikking gesteld. Is dit zo moeilijk om te accepteren? Blijven we vasthouden aan het idee dat 'goedkoop' 'duurkoop' is en dat de software niet goed kan zijn omdat je er niet voor moet betalen? Uit ervaring weten we dat de kwaliteit vaak juist erg goed is, niet in de minste plaats vanwege het communityontwikkelmodel.

Total cost of ownership

Deze discussies gaan daarom al snel over de andere kosten die ict met zich meebrengen. Ineens komen bijvoorbeeld de hardware-, hosting-, implementatie- en supportkosten ter tafel. En hoewel de discussie startte over licentiekosten, gaat het inmiddels over de total cost of ownership. Dus, als ik een vergelijk mag maken, je krijgt een auto cadeau, maar bent vervolgens teleurgesteld als je zelf de benzine moet betalen.

Toch verbazen mij deze discussies. Niet dat ze niet gevoerd zouden mogen worden, maar omdat ze de suggestie wekken dat het allemaal niet zo mooi is als wordt voorgesteld. De indruk ontstaat dat er in een later stadium bij het gebruik van open source software ineens een onverwachte rekening gepresenteerd wordt. Dit is niet het geval. De kosten van open source software zijn dezelfde als die van closed source software (namelijk total cost of ownership), echter dan zonder licentiekosten. Als toch gebruik gemaakt wordt van commerciële open source software, dan betaalt men licentiekosten en dat is niet anders dan bij closed source software. Open source software laten mogelijk de licentiekosten vervallen, maar natuurlijk niet de total cost of ownership.

Het idee dat de software 'linksom of rechtsom' betaald wordt doet naar mijn idee afbreuk aan de motivatie waarmee open source softwareontwikkelaars hun software ter beschikking stellen. Deze communityontwikkelaars vragen geen geld voor hun software. Dit is niet omdat ze een liefdadigheidsinstelling zijn, ze hebben er belang bij. Er is namelijk een goede reden om hun software vrij te geven. De communityontwikkelaars begrijpen namelijk dat digitaal delen eigenlijk vermenigvuldigen is. Want als we een fysieke taart delen, krijgt iedereen een stukje, maar een 'digitale taart' delen geeft iedereen de volledige taart. Het belang is dan ook dat een kleine bijdrage leidt tot een enorme opbrengst voor iedereen, mits ook iedereen maar deelt. Dit zou je 'de economie van het delen' kunnen noemen. Bedrijven die dit doorzien kiezen voor open source software los van licentiekosten. Mij lijkt 'de economie van het delen' voor bedrijven een andere belangrijke reden om open source software te gaan gebruiken.

Meerwaarde

Discussies over licentiekosten en kostenbesparingen met open source software leiden naar mijn idee af van waar het eigenlijk om zou moeten gaan, namelijk de (overige) voordelen van open source software. Communitygebaseerd softwareontwikkelen is naar mijn idee de toekomst binnen de ict. De 'economie van het delen', open standaarden, het voorkomen van vendor lock-in en goede dienstverlening maken het aanbod compleet. Hoe lang wil je wachten voordat je de voordelen hiervan inziet en gaat benutten?

Toch blijf ik met een paar vragen zitten. Waarom is het zo moeilijk om te begrijpen dat software zonder licentiekosten toch van goede kwaliteit kan zijn? Hoe maak ik duidelijk welke andere voordelen open source software heeft? En hoe overtuig ik mensen hiervan? Dat blijkt toch lastiger dan ik in eerste instantie dacht. En waarom houden veel mensen vast aan het idee dat 'goedkoop is duurkoop' is, terwijl we dagelijks overspoeld worden met vergelijkend warenonderzoek dat aantoont dat de goedkoopste jam verreweg de lekkerste is. We zouden inmiddels toch kunnen weten dat de prijs niet altijd bepalend is voor de kwaliteit. Misschien moet de consumentenbond ook software gaan onderzoeken?

x

Om te kunnen beoordelen moet u ingelogd zijn:

Dit artikel delen:

Reacties

De lauwe reactie kan natuurlijk te maken hebben met de negatieve ervaringen die veel bestuurders en managers hebben met closed source leveranciers, zeg maar de "niet gratis" leveranciers.

Vaak heb je een acceptabele prijs afgesproken met de leverancier na een lang en gedegen aanbestedingstraject, en teken je het contract.

En dan begint het feest. Datgene wat jij wilt is altijd wel ongeveer aanwezig, maar nooit helemaal. Maar voor euro's passen ze het wel aan hoor!

Wat bij alle demo's kon, zit eigenlijk in een andere module, maar voor een paar euro's meer.....

En wat jij dacht dat makkelijk zou zijn blijkt danig ingewikkeld, maar een consultant is zó geregeld voor een paar euro's.....

Kortom, je denkt als klant een leuke prijs te hebben gemaakt, en dan blijkt alles in de praktijk twee keer zo weinig te kunnen voor twee keer de afgesproken prijs. Maar als je nog eens vier keer de afgesproken prijs betalen wilt komt alles in orde hoor! (Wel acht maanden te laat, natuurlijk.)

Dan verbaast het me niets dat de haren overeind gaan staan als er een leverancier opduikt die roept dat het allemaal gratis kan. Op zo'n moment wil je niet denken aan wat er na acht maanden aan uurtje-factuurtje komt als het contract eenmaal is getekend.

Daar waar bij closed source de TCO vaak al niet duidelijk is, zoals Paul van der Hart opmerkt, is deze kostenpost bij open source nog minder transparant.

Zeker wanneer je gebruikt maakt van wat minder standaard randapparatuur, dan kan het je een hele zoek- en puzzeltocht opleveren om alles werkend te krijgen zoals jij dat wil onder open source, terwijl de meeste apparaten standaard met windows support geleverd worden

In mijn ogen is ICT vaak maatwerk, en als een open source aanpassing goed binnen deze maten past, zeker doen!

Maar zorg wel dat de afwegingen op goede gronden gemaakt wordt, en niet op idealistische gronden

@Paul van der Naart: die OS leverancier kan dat ook helemaal niet gratis, want als er extra maatwerk (al dan niet specifiek voor de klant) ontwikkeld moet worden, zal er ook 'wat euro's' meer betaald moeten worden.

Wat ik vaak zie (niet alleen bij software) is dat mensen die iets doen uit passie voor het vak vaak de beste producten afleveren voor (regelmatig) weinig geld. Dat komt omdat geld, hoewel natuurlijk noodzakelijk, niet hun belangrijkste drijfveer is. Bezig zijn met het vak, een mooi product willen neerzetten is wat deze mensen primair drijft. Ik heb meer reden iemand te wantrouwen als het gaat om kwaliteit als iemand geld op de eerste plaats zet.

@Malle Pietje, passie voor het vak staat toch lang niet altijd gelijk aan kwaliteit?

Soms betekent het ook een zekere tunnelvisie omdat je alleen maar de dingen doet die je 'leuk' vindt. Terwijl het ontwikkelen van software veel meer is dan alleen bijv. code schrijven. Vaak is het bijvoorbeeld zo dat als de user interface slecht is, de code nog zo goed en passievol geschreven kan zijn maar dat de applicatie niet wordt geaccepteerd...

Ik zie het zelf in elk geval niet zo zwart/wit. Iemand wantrouwen omdat hij weet wat zijn/haar werk waard is in de markt, dat is me te kort door de bocht. Het kan bij ervaren mensen ook getuigen van een brede interesse die verder gaat dan alleen het schrijven van code. En het beschikbare budget is soms ook een zekere manier om de relevantie van het werk aan te geven.

Is het niet veel interessanter om te concenteren op open standaarden dan op open source?

@Mark

Je hebt gelijk dat passie niet gelijk staat aan kwaliteit. Andersom zegt prijs ook niets over kwaliteit (als Linux gebruiker zou ik zeggen: kijk maar naar Windows:-)). Ik bedoelde meer dat passie een noodzakelijke voorwaarde is om uberhaupt kwaliteit te kunnen leveren. Als ik een aannemer iets aan mijn huis moet laten doen dan hoop ik in eerste instantie dat ie zijn vak houdt. Ik snap wel dat ie er ook geld mee wil verdienen...maar die passie is zo belangrijk.....

Windows diskwalificeren, pfff dat gaat wel erg ver hoor.

Het is (helaas) zo dat de meeste mensen in onze samenleving moeten werken om te kunnen leven. Ze werken niet voor hun passie.

Werken is noodzakelijk om je doelen te verwezenlijken. Doelen zoals overleven, een huis kunnen kopen, iets leuks doen met anderen, voedsel, studiemateriaal, een nieuwe laptop, het steunen van de dierenbescherming etc.

Het lijkt me eigenlijk ook een best vreemde wereld als de werkzaamheden waar we zoveel tijd in steken echt onze passies waren, we kunnen toch wel wat beters bedenken dan programmeren, rapporten schrijven en vergaderen?

Als dat echt de leukste en meest nuttige activiteiten zijn die je kunt bedenken, dan is het misschien tijd om een stap terug te doen en na te denken over wat je doelen ook alweer waren.

Ik vind het jammer om in de IT steeds weer de anti-geld en pro-passie mentaliteit tegen te komen. Het lijkt wel een conditionering die op de middelbare school al begint en die door collega-IT'ers in stand gehouden wordt. Op een bepaald moment zou je daar overheen moeten groeien en alles met een zekere objectiviteit kunnen bekijken.

Zijn er echt mensen die vinden dat het IT werkvloer-werk, zonder gericht te zijn op het eindresultaat, echt hun passie is? en die dat kunnen zeggen zonder te liegen of te overdrijven? en daarbij geen last hebben van een niet-zakelijke tunnelvisie zodat het uiteindelijke product ook echt een succes wordt?

Die zal je toch hoogstens onder de jongeren die nog thuis wonen, studenten of mensen die financiëel onafhankelijk zijn vinden. Want voor de rest speelt geld gewoon een rol.

Misschien is het woord passie wel gewoon overgewaardeerd.

Goed verhaal. De kracht van open source software wordt nog steeds onderschat en closed software leveranciers hebben er groot belang bij dat dat zo blijft.

Nu maar afwachten op het open source rapport waar de Algemene Rekenkamer komend voorjaar mee komt.

Het blijft toch een zeer moeilijke oefening om in de "economie van het delen" te bepalen wie met het voordeel gaat lopen?

Hoeveel heeft uw bedrijf Stone-It verdient dankzij de gratis versies van open source software waarrond uw dienstverlening is opgebouwd?

Hoeveel hebben de community ontwikkelaars verdient aan het schrijven van de software die u promoot?

Hoeveel heeft u bijgedragen tot de community?





Als ik zie hoe dat hier in Oostenrijk is, kan ik het verhaal alleen maar bevestigen. Men is wantrouwend t.o.v. FOSS, en het is dat helemaal nog niet zo bekend als in nederland. Ik heb voor een gemeente 3 keer een zitting gehad met de gemeenteraad, voor ze aandurfden een FOSS CMS in te zetten. Het geeft 9 maanden geduurd. Het is lastig mensen te overtuigen die het principe niet kennen en je moet natuurlijk eerlijk blijven, mijn uren zijn niet gratis. Maar als je het vergelijkt met closed source is de situatie ook niet anders, daar komt het scenario van Paul van der Hart m.i. nog vaker voor en moet je voor iedere extra betalen, kijk maar naar SAP, module hier, module daar en betalen maar.
De vragen van Peter Adriaeensens zijn een uiting van dit onbegrip, de doorsnee zal zich bij FOSS aan de regels houden en enkelingen zullen proberen uit te buiten, dat is een fenomeen dat in alle branchen en van alle tijden is en niet specifiek voor FOSS.

Jan,

Ik dacht dat ik de enige was die het Foss concept niet volledig begreep. Het lucht op dat er in Oostenrijk ook een gemeenteraad was die alles ook niet onmiddellijk begreep

Samenvattend komt het hier op neer


Iemand die een uur aan Foss CMS programmeert verdient 0 euro per uur

Iemand die een uur Foss CMS Installeert moet wel worden betaald voor een uur bv 40 Euro per uur

Iemand die enkel programmeert aan Foss moet een andere job zoeken anders heeft hij geen inkomsten

Iemand die één uur programmeert aan Foss en één uur Foss installeert verdient gemiddeld 20 euro per uur.

Dit is de helft van iemand die enkel Foss zou installeren. Onze samenleving is zo sociaal dat niemand dit zou doen. Alle installateurs gaan vrijwillig hun inkomsten halveren en ook één uur programmeren

Iemand die Foss gebruikt en geen installatie nodig heeft, betaalt niets maar gaat vrijwillig een bijdrage leveren aan het Foss Project om de economie van het delen in evenwicht te houden

O jee, daar is Peter weer, gaan we weer...

"Iemand die een uur aan Foss CMS programmeert verdient 0 euro per uur"
Wie zegt dat? Peter? Dan is het direct twijfelachtig. In werkelijkheid worden vele programmeurs betaald om bij te dragen aan open source, je zou eens met NTT, Skype, RedHat, IBM, EnterpriseDB, Apple, etc. kunnen gaan praten.

"Iemand die een uur Foss CMS Installeert moet wel worden betaald voor een uur bv 40 Euro per uur"
Het is net software, vind je niet? FOSS zegt iets over de licentie vorm, niet over facturen. Ik wil je ook best een factuur sturen voor het downloaden van gratis software, net wat jij wilt. Geef je adres maar even door, regel ik wel een factuur.

"Iemand die enkel programmeert aan Foss moet een andere job zoeken anders heeft hij geen inkomsten"
Oh? Salaris is toch inkomen? Waarom dan een andere job zoeken? En wanneer iemand het in zijn vrije tijd doet, heeft hij/zij daar blijkbaar tijd voor en is er blijkbaar geen probleem met inkomen.

"Iemand die één uur programmeert aan Foss en één uur Foss installeert verdient gemiddeld 20 euro per uur."
Dat is door jou bedacht en niet meer dan dat.

Peter, leg nou eens een keertje uit wat JOUW persoonlijke probleem is met open source. Je bent totaal niet op de hoogte van de feiten en toch blijf je uit je nek kletsen. Waar zijn de relevante feiten? Of sluit je daar de ogen voor? Er is gewoon vraag naar open source en er is vraag naar closed source. Is dat zo erg? Doet dat zeer?

Hier een leuk projectje wat van UC Berkeley afkomt en inmiddels vele miljarden dollars omzet heeft gegenereerd:
http://momjian.us/main/writings/pgsql/pgplus.pdf

Ga je eens verdiepen in de bedrijven die bijdrages leveren en ga je dan nog eens afvragen of werknemers van deze bedrijven soms ook nog een salaris ontvangen.

Ja Peter, we weten toch dat je het niet begrijpt! Keer op keer laat je dat zien en wat er ook uitgelegd wordt, je wilt het niet begrijpen, dat is jou zaak. Opnieuw, zet jezelf niet steeds voor schut.

Ook ik verbaas mij keer op keer over het ongeloof bij opdrachtgevers over deze manier van software ontwikkelen.
Wat dan goed werkt is het voorbeeld van Wikipedia aanhalen...Dat gelooft u toch ook?

Ik snap dat mijn eerdere post over de vele spelfouten in dit artikel is weggehaald. Nu alleen de spelfouten nog. De volgende: 'soms vind' moet toch echt 'soms vindt' zijn.

Het was een grappig bedoelde post, maar met wel een serieuze ondertoon en een aanmoediging. Ieder artikel verdient een goede redactie. Het maken van dergelijke fouten doet de inhoud altijd tekort.
Toch nog maar eens die closed source spellingschecker erover heen gooien.

Mijn kritiek op open source heeft niets te maken met het feit dat programmeurs niet zouden mogen samenwerken en nog minder met het feit dat de geïnteresseerde gebruiker over de source zou kunnen beschikken.

Mijn kritiek is dat de open source beweging is besmet met het gratis virus

Als je iets wil beginnen op het internet moet het vooral gratis zijn. De volgende stap is daar een business model rond te bouwen dat ervoor zorgt dat het eigenlijk toch niet gratis is.

Binnen de open source beweging zelf is het ook niet duidelijk of het de programmeurs zijn die gratis werken en/of dat het al dan niet de software is die volledige gratis is. In ieder geval iets moet er gratis zijn ( De open source programmeurs die bij Apple werken zullen wel betaald worden omdat we teveel betalen voor een IPhone, de andere programmeurs die meewerken aan dezelfde Apple projecten doen het gratis)

Om de een of andere reden is iedereen het er wel over eens dat aanvullende diensten niet gratis kunnen zijn. Dit is een universele wet in de kosmos.

Wat de open source beweging nodig heeft is een duidelijk economisch model. Dit wordt ook aangegeven door de auteurs zelf, ze krijgen het niet uitgelegd aan de klanten. En nee de Wikipedia is geen voorbeeld. Het Business model van de Wikipedia is “Geef alles gratis weg en doe rond de kerstperiode een pathetische oproep voor dotaties”

Wat is een duidelijk economische model

Normaal McDonalds Restaurant

In een McDonald”s restaurant kost een hamburger 3 Euro, een cola 2 Euro, de mayonaise 50 Eurocent en worden alle werknemers betaald.

Open Source McDonald”s

Als de open source beweging een McDonald’s restaurant zou uitbaten, zijn de dranken en de hamburgers gratis maar de mayonaise kost 10 Euro. De mensen aan de kassa worden betaald , maar de mensen die hamburgers bakken niet. Als een kind zijn cola op de grond laat vallen en iemand moet dit opruimen, kost deze extra service 20 Euro




Het open source business model:
Ik lever een kopieermachine voor niets, maar je sluit een kontrakt af voor een jaar waarin ik het papier en de toner lever.
Dat bstaat overigens al jaren en niemand protesteert.

Peter, ik ben blij dat je na maanden van FUD eindelijk eens aangeeft waar het nu om gaat. Jammer dat je dat niet eerder hebt gedaan, maar beter laat dan nooit.

"Mijn kritiek is dat de open source beweging is besmet met het gratis virus"
Op zich heb je daar een goed punt, het gratis virus, alleen gaat dit niet alleen op voor open source maar minstens zo hard voor closed source: Koop bv. eens een computer bij Dell, je krijgt MS Windows, virusscanners en ik weet niet wat voor andere rotzooi gratis en voor niets door je strot geduwd. De kosten van Windows kun je na het nodige touwtrekken nog terugkrijgen (blijkbaar is het niet zo gratis), de overige bloatware zul je zelf met veel pijn en moeite moeten verwijderen en je krijgt niks retour. Freeware en shareware zijn dus minstens zo grote gratis virussen en worden ook al jaren aangeboden.

Dit gratis virus wordt ook al jaren toegepast buiten de IT, al is het soms net niet helemaal gratis: Scheermesjes. De houder met de eerste paar mesjes zijn bijzonder goedkoop, daarna losse mesjes kopen is gruwelijk duur. Met printers heeft men dit model overgenomen, een printer (met vrijwel lege inktcardridge) kost vrijwel niets, inkt is onvoorstelbaar duur en je kunt niet zonder.

Dit zijn dus economische modellen die je overal tegenkomt en vandaag de dag dus ook in de IT worden gebruikt. Dit soort modellen zijn blijkbaar een succes en dus zijn er bedrijven en consumenten die hier gebruik van maken. Daar kun je als individu niet blij van worden, maar zolang we met z'n allen voor een dubbeltje op de eerste rij willen zitten, zul je het moeten accepteren. Of zoek jij nooit naar aanbiedingen?

Frank,

Ik ga akkoord met vrijwel alles wat in uw antwoord staat.

Als Open Source aanhanger deel ik het artikel van Jan vd Torn zeker.

Als aandachtig lezer wil ik graag eens reageren op bovenstaande en op de reactie van Peter Adriaenssens in het bijzonder.

McDonalds is wel degelijk Open, de Mackroket was er anders nooit ingekomen in NL, ik zeg maatwerk.
De stelling met de Mayo klopt niet, wat OS betreft.

Daarnaast ben ik blij als ICT verantwoordelijke binnen mijn eigen organisatie dat ik de keuze heb en dat ik bijvoorbeeld een leverancier als Exact kan aanschrijven als deze mij gedwongen winkelnering oplegt.

Bij mij in onze organisatie is Open Source niet gelijk aan gratis maar wel aan onafhankelijkheid. Mijn CMS is fantastisch, open en perfect genoeg. Het feit dat ik al kan kiezen in deze maakt mij een gelukkig ICT bewindvoerder.

Leo,

U hebt gelijk, ik was de Mackroket vergeten

Jan van der Torn, dit was een goed artikel. Alleen de voor- en nadelen van vendor lock-in van de dienstverlener komt niet echt ter sprake, maar dat kan een andere keer.

De vraag “Waarom is het zo moeilijk om te begrijpen dat software zonder licentiekosten toch van goede kwaliteit kan zijn?” kan je wellicht pareren met een vraag zoals “Wie van u heeft nooit een nieuwe gratis Internet Explorer versie durven te gebruiken omdat deze gratis wordt aangeboden?”
Ken geen Windows gebruikers die de gratis updates, upgrades niet willen gebruiken. Het gaat allen soms niet vanwege verouderde niet W3c compliant intranetapplicaties.

Peter Adriaenssens, het is weer eens lachen. Volgens jou moet dus closed source van MS en andere leveranciers geheel of gedeeltelijk als virussen beschouwd worden met al hun gratis tools, gratis apps, gratis trial versies, gratis updates, gratis fixes en gratis upgrades.

Nu heb ik daar toch wel een probleem mee (als regelmatige gebruiker van die “virus rotzooi”). MS levert tegenwoordig een gratis virusscanner. Die zou meteen op tilt moeten slaan bij het opstarten van die besmette software. Welke conspiracy theory zit daar weer achter?

ICT-er

Uw antwoord bewijst mijn stelling dat het gratis model echt een virus is.

Elke beroepsgroep komt op voor een billijke vergoeding

De open source progammeurs zijn de enige beroepsgroep ter wereld die alles gratis willen weggeven en zelfs al wil de klant betalen, dan gaat men in een internet forum discussiêren hoe men toch alles gratis door de strot van de klant kan drukken




Peter Adriaenssens, ik vind je opmerking dat Jan van der Torn en cs via “een internet forum discussiêren hoe men toch alles gratis door de strot van de klant kan drukken” beneden peil.

Toch vind ik dat Peter wel een punt heeft. Waarom willen developers het resultaat van hun inzet gratis weggeven? Ik vind dat een zeer interessante vraag.

Er is een heel scala aan redenen waarom open-source gratis is. Sommige redenen zijn voor de wat 'normalere' mens nog enigzins te begrijpen, zoals het laten ontwikkelen met een eenmalige investering van bijv. een overheidsinstelling of een universiteit, en daarna de software gratis en vrij beschikbaar voor iedereen te stellen. Zie div. educatieve applicaties.

Andere gratis open-source ontstaat bij ondernemingen die hun developers een salaris betalen, maar het resultaat van het werk graag delen met andere bedrijven (die in ruil daarvoor ook weer werken aan hetzelfde project) zoals bijv. Apache.

Ook zijn er studenten die hun werk vrijgeven, om ervan te leren, om kritiek te ontvangen, en waarschijnlijk omdat ze er anders toch niets aan zouden verdienen. (Linux)

Maar wat mensen als bijv. Richard Stallman drijft om al zijn werk gratis weg te geven is pas interessant. Daarin kan ik het 'virus' van Peter wel herkennen. Vooral als je constateert dat er op diverse manieren door allerlei andere partijen grof geld aan verdiend wordt aan het werk van Stallman. Daarbij ga ik me toch echt afvragen of het allemaal wel klopt.

Ik denk echt dat mensen als rms uitzonderingen zijn. Hij wordt natuurlijk gedreven door zijn visie, voor hem is het ontwikkelen van vrij beschikbare (puur technische) software echt een levensdoel. Hij lijkt geen verdere behoefte te hebben aan enige beloning voor zijn werk en hij maakt de keuze om het gratis weg te geven.

Echter, wij vinden het abnormaal dat een geniaal persoon die iets bijdraagt aan de wereld niet eens in staat is om een bescheiden woning te betalen. Zolang het een uitzondering is, prima.

Maar als mensen denken dat gratis open-source 'normaal' is en categorisch(!) de voorkeur moet krijgen boven software waar wel intellectueel eigendomsrecht op ligt zal volgens eenvoudige economische wetmatigheden de innovatie verdwijnen. Als vrije software en ontwikkelaars als Richard Stallman de norm waren, dan zouden er erg weinig overblijven die ook echt iets moois maken.

Wat wel kan zonder innovatie te beperken is het vaststellen van open en vrij beschikbare standaarden. Dit is in de IT juist een aanjager van innovatie, van netwerkprotocollen tot XML formaten en wordt meestal ontwikkeld door mensen die er gewoon voor betaald worden. Zoals bijvoorbeeld overheidsmedewerkers of medewerkers van bedrijven die er belang bij hebben dat er gestandaardiseerd wordt.

"Maar als mensen denken dat gratis open-source 'normaal' is en categorisch(!) de voorkeur moet krijgen boven software waar wel intellectueel eigendomsrecht op ligt zal volgens eenvoudige economische wetmatigheden de innovatie verdwijnen."

Doet me direct denken aan Internet Explorer versie 6. Zeer slecht en onveilig product wat gratis door de strot werd geduwd met de (vrijwel) verplichte aanschaf van Windows en waar we 10 jaar later nog last van hebben. Oh wacht, het is closed source software, met "intellectueel" eigendomsrecht.

De klacht van Peter gaat over een economisch model, niet over een licentiemodel. Dit economische model kom je overal tegen en zowel binnen als buiten de IT. De eerste de beste drugdealer werkt al zo, eerst gratis drugs weggeven en zodra de klant verslaafd is, enorme prijzen rekenen. Deze aanpak heeft echt niets te maken met een licentiemodel, maak je geen illusies.

Ik vermoed dat dit probleem met closed source nog groter is, daarmee worden bedrijfsprocessen en data vaak compleet gegijzeld: Centric weigerde zelfs om voor de gemeente Heerenveen een goed werkende koppeling te maken met Open Office.

Met open source zul je ook het onderscheid moeten maken tussen een open source project (van een grote groep mensen en/of bedrijven) en een open source product van 1 bedrijf. Met een project hou je veel meer vrijheid dan met een product (bv. waar je support gaat inkopen), maar in beide gevallen heb je meer vrijheid dat met closed source software. Je kunt in theorie aan de slag met de code en je hebt geen gedonder met licenties. Je moet er niet aan denken dat je bv. met Oracle een paar licenties minder hebt gekocht dan dat je databases gebruikt, dat is een zeer kostbare grap.

Maar goed, het gaat hier om een economisch model, niet zo zeer om de licentievorm.

@Mark, de redenen voor gratis software (geen maatwerk) zijn inderdaad nogal divers.

Je gaat wel uit van enkele verkeerde veronderstellingen. Bijvoorbeeld; er rust wel degelijk intellectueel eigendomsrecht op open-source (internationaal erkend vanaf de Conventie van Bern 1886). En dat is in de praktijk op heel verschillende wijzen uitgewerkt, net als bij closed source dat ook heel verschillend is uitgewerkt. En dan heb ik het daarbij nog niet eens over freeware of shareware varianten van closed source. Open source is heel wat anders dan public domain software.

Een ander verkeerde veronderstelling is dat juist innovaties zoals “netwerkprotocollen tot XML”..”wordt meestal ontwikkeld door mensen die er gewoon voor betaald” worden. “Als vrije software en ontwikkelaars als Richard Stallman de norm waren, dan zouden er erg weinig overblijven die ook echt iets moois maken.”
Alsof ze met open source een beetje achter de echte innovaties aanlopen en alsof open source ontwikkelaars meestal niet betaald worden.
Bedrijven zoals MS worden ook door open source concurrenten gestimuleerd om innovatief te zijn en vooral door open source concurrenten gestimuleerd om open standaarden toe te passen. Full time open source ontwikkelaars worden gewoon betaald.

Je stelt dat door “economische wetmatigheden de innovatie verdwijnen” als het om open source. Maar dat geldt dan net zo goed bij closed source.
Ik vraag me daarbij af waarom men de kwestie van verschillende prijzen voor licenties niet ter discussie stelt.
Sommige closed software is voor privé personen en/of bepaalde soorten instellingen gratis, terwijl anderen geld moeten betalen. Licenties kosten in het ene land soms ook veel meer dan in het andere land.
Bijvoorbeeld, MS geeft soms gratis licenties weg (vanwege de goodwill en om te voorkomen dat armen open source gaan gebruiken). Maar in landen zoals Nederland moet je zelfs extra veel betalen voor MS producten, zelfs meer dan in de rijkere VS.

Voorlopig hebben open en closed source bestaansrecht in allerlei vormen.

@hierboven,

"Je gaat wel uit van enkele verkeerde veronderstellingen. Bijvoorbeeld; er rust wel degelijk intellectueel eigendomsrecht op open-source (internationaal erkend vanaf de Conventie van Bern 1886)."

Klopt helemaal.

"Alsof ze met open source een beetje achter de echte innovaties aanlopen."

Ja, dat doen ze zeker op veel (belangrijke) gebieden. Open source software kan goed zijn zolang het 'voor IT, door IT' projecten zijn. Als het gaat om de rest van de wereld speelt open-source geen echte rol. (wel indirect, in andere technische producten).

"en alsof open source ontwikkelaars meestal niet betaald worden."

Dat zeg ik nergens, ik noem juist Stallman als uitzondering. Er zit alleen een groot verschil tussen standaarden (kaders die innovatie kunnen stimuleren) en software (producten voor eindklanten).

"Je stelt dat door “economische wetmatigheden de innovatie verdwijnen” als het om open source. Maar dat geldt dan net zo goed bij closed source."

Dat klopt zeker. Als een softwarebedrijf besluit gratis een nieuwe applicatie weg te geven en dit te financieren uit andere inkomsten, dan is het heel lastig voor andere bedrijven om nog te kunnen concurreren met dit gratis product. En bijvoorbeeld Internet Explorer is nu niet bepaald het toppunt van innovatie...

Het is bedrijven echter toegestaan om dit te doen, net zoals het open-source producenten is toegestaan om hun werk gratis en vrij beschikbaar te stellen.

Dat is dan ook niet de innovatiestop die ik bedoelde, ik gebruikte het woord categorisch, waarmee ik bedoel 'altijd voor open-source kiezen'. Bijvoorbeeld als een overheid dit als wet vaststelt omdat een of andere bestuurder 'zich een mening heeft gevormd'.

Volgens mij zijn we het dan ook best eens, open-source en closed source spelen beiden hun eigen rol en zijn beiden van belang.

Ik vind het alleen storend om te zien hoe mensen er aan voorbij gaan dat het worden van een goede softwareontwikkelaar een aanzienlijke investering (10 jaar leren en werken!) is waarvoor je ook iets terug hoort te krijgen.

Niet iedereen wil leven als Richard Stallman, en er is in andere sectoren ook niets mis met het idee dat je geld kunt ontvangen voor iets dat je al eerder hebt ontwikkeld.

Het toppunt van hypocrisie in die zin is een boekje dat ik hier heb. De auteur is lyrisch over open-source, alle software zal gratis en open worden.

Maar diezelfde auteur ontvangt wel gewoon zijn royalties...

@Mark

"Als het gaat om de rest van de wereld speelt open-source geen echte rol. Wel indirect"

Gewaagde uitspraak. Tikkeltje paradoxaal...

"....waarvoor je ook iets terug hoort te krijgen"

Terug naar het eeuwenoude business model?

Kijk eens rond op SourceForge en vraag je dan nog eens af of Richard Stallman een uitzondering is.

Verder vind ik het niet hypocriet om geld te vragen voor een Open Source boek. Er zijn genoeg Open Source ontwikkelaars die hier ook geld mee proberen te verdienen.

Mark,

Dit is een zeer interessante opmerking van u.

"Dat klopt zeker. Als een softwarebedrijf besluit gratis een nieuwe applicatie weg te geven en dit te financieren uit andere inkomsten, dan is het heel lastig voor andere bedrijven om nog te kunnen concurreren met dit gratis product..."


"Het is bedrijven echter toegestaan om dit te doen, net zoals het open-source producenten is toegestaan om hun werk gratis en vrij beschikbaar te stellen."

Ik heb het nu niet over individuele programmeurs of prive personen, maar is dit in de normale economie wel toegestaan.

Kan Albert Heijn morgen beslissen om Brood gratis weg te geven om de kleine bakkers weg te concurreren?

Kan Albert Heijn met vrijwilligers werken aan de Kassa?

Dit zou zwartwerk zijn, maar werken voor een open source project van Oracle zou dan volkomen wettelijk zijn?

Uiteindelijk heeft een gebrek aan investeringen ( wie investeert om tegen gratis te concurrenen ) ook zijn invloed op de tewerkstelling


Peter, er gaat een aanname vanuit die ik niet helemaal kan onderschrijven.

Alle vrijwilligers die voor een open source project van Oracle, IBM of welke grote IT club dan ook werken, worden bij mijn weten door Oracle betaald.

Mensen die vrijwillig aan zoiets zouden werken zijn net zo zeldzaam als mensen die vrijwillig aan de kassa gaan staan. (misschien 1 op de miljoen?)

Het is wel apart dat we bij die ene die vrijwillig achter de kassa gaat staan waarschijnlijk objectief kunnen vaststellen dat deze persoon niet helemaal spoort, terwijl we dat bij de vrijwillige open-source programmeur niet zo objectief doen. Maar ja, er zijn ook mensen die jaren van hun leven steken in het aanleggen van een modeltreinbaan, het opbouwen van een virtueel karakter in een on-line rollenspel, trainen voor het wereldkampioenschap pijproken etcetera. Niets mis mee toch?

Natuurlijk moeten de IT beslissers wel goed weten dat dit aspect van open source (buiten de bedrijven die gewoon salarissen betalen) dus feitelijk een hobby is, met bruikbare uitschieters op een hoog niveau.

De gratis brood discussie is wel valide en interessant. Het is denk ik wel zo dat we in het geval van open-source software hier niet zozeer gratis brood uitdelen delen, maar eerder recepten.

Is het erg dat een bedrijf of een persoon het recept voor bijv. een wit tijgerbrood deelt met de wereld zodat anderen dat niet opnieuw uit hoeven te vinden?

Alle vrijwilligers die voor een open source project werken? ik bedoel natuurlijk ontwikkelaars.

@Peter, bedrijven zoals Albert Heijn beslissen regelmatig om brood en dergelijke beneden de kostprijs te verkopen (zij moeten het brood natuurlijk wel inkopen).

Printerfabrikanten verkopen inktjetprinters meestal beneden de kostprijs.

Softwareleveranciers ruilen hun software soms binnen open source projecten. (Dat is voor deze bedrijven wel degelijk een investering, ook belastingtechnisch. Ook hier zit je weer fout, Peter.)

ICT consultancybureaus leveren veel gratis adviezen en voeren de eerste onderzoekingen vaak beneden de kostprijs uit.

De winst halen de bedrijven uit de producten en diensten die ze verder nog weten te verkopen.

Overheden vragen voor hun diensten meestal geen geld (dus geen betalingen wegens forfait). Ze zorgen wel voor veel investeringen.

Vrijwillig werken is geen zwartwerk. Zwartwerken is geld verdienen, maar dit niet aan de belastingdienst opgeven. Stagiaires en mensen in reïntegratietrajeceten krijgen vaak alleen een kleine vergoeding. Ook dat is volgen de fiscus geen zwartwerken.

Peter, lees eens een boek over economie. Misschien dat je dan een beetje mee kan praten. Of praat eens met marktkooplui. Ze hebben vaak amper een opleiding genoten, maar van economie kan je nog heel veel leren.

@ICT-er, interessante aanvulling.

Een ander voorbeeld is dat telefoons 'gratis' worden gegeven bij een abonnement. Maar als je dat doet heet het 'koppelverkoop' en is het in landen als België opeens illegaal.

Je kunt je afvragen of verkoop van producten onder de kostprijs (kiloknallers?) of gekoppeld aan andere producten (telefoons?) wel een gewenste economische situatie is. Het mag, maar het maakt de markt minder transparant en stimuleert irrationele aankoopbeslissingen. De ethische aspecten worden nu steeds vaker ter discussie gesteld.

Ik kan me voorstellen dat ook een leek op het gebied van bedrijfseconomie daar al de nodige vraagtekens bij kan stellen.

Deze laatste "gratis brood" discussie is een goed voorbeeld van mensen die het concept open source niet snappen.

Daarom even een verwijzing naar de definitie van vrije software:
http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html

Al in de eerste regels van deze definitie wordt duidelijk gemaakt dat het niet om "gratis bier" gaat, maar om "vrijheid van meningsuiting".

@Hans Beemsterboer, het verschil tussen free software en open source software is jou blijkbaar niet geheel duidelijk. De “vrijheid van meningsuiting” waarnaar jij verwijst, hoort bij de free software beweging. Stallman (ben hem zo’n 12 jaar geleden tegengekomen) behoort bij de Free Software Foundation (FSF). Daar is Free inderdaad niet bedoeld als in Free Beer, ook al komt het er in de praktijk wel op neer.

Open source (waar dit artikel formeel over gaat) is onder meer gebaseerd op (wederzijds) altruïsme en op pragmatisme t.o.v. niet open source. Het Open Source Initiative (OSI) accepteert dat er legacy / closed source is en ziet OSI als een concurrerend alternatief. Open Source slaat op alle vormen van gedeelde kennis.
Free bij open source betekent vrijelijk kennis / source / programma’s mogen uitwisselen en veranderen, maar betekent ook gratis software. “Open source doesn't just mean access to the source code.” The distribution terms of open-source software must comply with the following criteria: 1. Free Redistribution …. 2. Source Code.… 3. Derived Works…. 4. Integrity of The Author's Source Code….“ “The license shall not require a royalty or other fee for such sale” “The program must include source code, and must allow distribution in source code as well as compiled form.”
Zie ook http://opensource.org/docs/osd.

OSI en FSF verschillen niet zo veel van elkaar. Beiden erkennen de GNU GPL licentie..
Het lijkt op “Is het glas halfvol of half leeg?” OSI is wat liberaler en erkent wat meer vormen van licentie. Zie http://www.gnu.org/licenses/license-list.html#SoftwareLicenses en http://opensource.org/licenses/alphabetical

Maar daar gaat het artikel niet over. Mensen als Peter kijken argwanend naar de FOSS business modellen, het resultaat op de prijs van source / software en op de mogelijkheden voor betaalde werk. Zij zien de vrijheid om aan free / open source mee te doen als een gevaar en niet als een aantal kansen buiten de closed source business modellen. Peter en cs ageren dan ook op elk artikel over free / open source.

Door de sponsoring van free / open source, de behoefte aan maatwerk en het leveren van allerlei vormen van ondersteuning, wordt er wereldwijd verdiend. Sommige bedrijven kunnen financieel alleen overleven door samen met anderen hun producten verder te ontwikkelen als free / open source. Er zijn in die sector ook veel nieuwe bedrijven onstaan.

Er wordt inderdaad altijd betaald, linksom of rechtsom. Bij free / open source heb je echter gratis licenties en meer vrijheid van handelen. Door free / open source heeft de klant meer keuzes. De klant kan gemakkelijker mee doen aan verspreiding van kennis.

Bij closed source blijft de kennis bij de ontwikkelaar, tenzij anders is afgesproken. Als opdrachtgever van slechte closed source software kan je niet zo maar zeggen, geef hier die code; ik ga / laat het wel verbeteren. Daar moet meestal extra voor betaald worden.

Vroeger betaalde ik per maand ongeveer 40 Euro aan computertijdschriften

Nu 0 euro met het gratis internet

Blijkbaar ben ik nu totaal niet meer goed geïnformeerd, maar ik hebben alles gratis

Dit is de gratis economie








@ICT-er: Juist die laatste alinea die daar je aanhaalt is relevant. Als je closed source leverancier niet meer bestaat of de software niet meer ondersteund of de programmeur is er niet meer.

Dan is er niets meer mogelijk en krijg je situaties waarin besturingssystemen van decennia oud in de lucht gehouden moeten worden.

@ICT-er: Het is mij wel degelijk bekend dat open source een pragmatische variant van free software is.

Fijn dat de discussie weer over open source gaat, i.p.v. gratis kroketten.

Goed Hans, dan weet je dat free bij normale open source als bij Free Beer en als bij Freedom of Speech is. En dat was juist de aanleiding van het artikel.

Inderdaad was dat de aanleiding van het artikel. Maar het punt dat aan het eind van het artikel gemaakt wordt, is:
"Discussies over licentiekosten en kostenbesparingen met open source software leiden naar mijn idee af van waar het eigenlijk om zou moeten gaan, namelijk de (overige) voordelen van open source software."

Ironisch genoeg gaat vervolgens bijna de hele discussie over het aspect "gratis".

Stuur dit artikel door

Uw naam ontbreekt
Uw e-mailadres ontbreekt
De naam van de ontvanger ontbreekt
Het e-mailadres van de ontvanger ontbreekt

×
×
article 2010-08-18T13:05:00.000Z Jan van der Torn
Wilt u dagelijks op de hoogte worden gehouden van het laatste ict-nieuws, achtergronden en opinie?
Abonneer uzelf op onze gratis nieuwsbrief.