De ict-afdeling van de gemeente Hoorn bereidt zich voor ‘verzelfstandiging’ in 2003. De afdeling biedt nu al ict-diensten aan derden aan en wil dat intensiveren. Aangezien de gemeente geen ict-bedrijf is, is volgens afdelingshoofd Rob Driehuis voor die expansie een zekere vorm van zelfstandigheid nodig.
Hoorn heeft haar eigen informatisering prima voor elkaar, zegt Driehuis. Echter, de grote ambities met betrekking tot onder meer 7×24-uursdienstverlening maken de informatiehuishouding tot een complexe zaak, die aanleiding geeft tot zorg over beheer en dus over continuïteit. De West-Friese gemeente besloot daarop niet de ict de deur uit te doen, maar juist ict-taken binnen te halen en daarmee de eigen expertise te versterken: insourcing. "Zo houden we de regie in eigen hand", aldus Driehuis op een congres tijdens ict Overheid 2002. "Discussies met leveranciers willen we niet. Het is ons werkterrein, we hebben zelf ideeën en weten heel goed wat we willen."
Enkhuizen is al klant
De schaalvergroting begon toen Hoorn bijna twee jaar geleden beheertaken ging uitvoeren voor Enkhuizen. De gemeenten zijn voor backoffice-systemen allebei klant bij Centric. Via een glasvezelverbinding beheert Hoorn Enkhuizens applicatieservers. Ook beheert zij een Oracle-database, die in Hoorn staat. Verder verleent Driehuis met zijn afdeling ict-diensten aan alle achtendertig basisscholen in Hoorn. Daarbij valt te denken aan advies, implementatiebegeleiding, databasebeheer, beheer van applicatieservers en de KA-omgeving, databasebeheer op afstand, opleidingen (basiscursus voor alle docenten, verdergaande training van ict-coördinatoren), uitwijk en gezamenlijke inkoop. Ook vier gesubsidieerde instellingen zijn inmiddels klant.
De opdrachtgever/-nemerrelatie geeft Hoorn formeel vorm met sla’s (service level agreements), die kwaliteit en continuïteit moeten waarborgen. Dat Driehuis zijn afnemers ‘vooralsnog in de non-profitsector’ situeert geeft iets van zijn ambities weer.
De kracht van de aanpak zit volgens hem vooral in de achtergrond van de dienstverlener. "We opereren laagdrempelig, kennen het ambtelijk en politiek bedrijf, acteren in dezelfde taakgebieden als de afnemers en spreken dezelfde taal. Verder hebben we geen commerciële doelstelling." De aanpak levert, bijvoorbeeld door gebundelde inkoop, financieel voordeel op, dat weer in de onderneming wordt geïnvesteerd. Zo kon een extra formatieplaats worden gefinancierd. De afdeling telt momenteel zeventien medewerkers. Elders spelende problemen rond het vervullen van vacatures zegt Hoorn niet te kennen. "Met het aantrekken van Oracle-specialisten hebben we geen enkel probleem. Mensen die in Amsterdam werken, willen graag naar ons overstappen. Vaak wonen ze hier al."
Streven naar centrumgemeente
Hoorn plaatst de ict-aspiraties in haar streven naar een stevige positie als centrumgemeente. Ze heeft de aanpak ambtelijk uitgewerkt, begeleid door Quint Wellington Redwood. Nu het aanslaat en de ict-afdeling zelfs actief wil acquireren (in eerste instantie om het huidige aantal van 750 beheerde werkplekken naar duizend op te stuwen), is de ambtelijke organisatie niet langer passend. "We denken na over een andere rechtsvorm en willen ons langzaam losmaken van de gemeente", aldus Driehuis. Het tempo waarin dat moet gaan, en de precieze vorm die het uiteindelijk moet krijgen, zijn nog niet helemaal duidelijk. Wel noemt Driehuis 2003 als periode om een eerste verzelfstandigingstap te maken. "Wellicht naar een publiek-private vorm."
De vraag ligt voor de hand hoe huisleverancier Centric het vindt dat in West-Friesland met overheidsgeld een concurrent wordt ontwikkeld. Zo ziet directeur Operations Peter Feuth het helemaal niet. Hoorn is ook aanspreekpunt voor Enkhuizen en dat is alleen maar makkelijk. Bovendien maakt schaalvergroting hogere kwaliteit mogelijk en een capabele afnemer is uiteindelijk voor een leverancier ook alleen maar winst, vindt Feuth.
Peter Mom
