Sinds de rampen in Enschede en Volendam is de overheid ervan doordrongen dat rampenplannen actueel en bereikbaar moeten zijn. De Regio Noord- en Midden-Limburg gebruikt sinds 1 september vorig jaar Citrix-software voor het actueel houden en ontsluiten van de rampenplannen voor de 27 gemeenten in het verzorgingsgebied.
De Sector Veiligheid van de Regio Noord- en Midden-Limburg is verantwoordelijk voor de veiligheid in een gebied van ongeveer 70 bij 35 kilometer met vijfhonderdduizend inwoners. Vanuit Venlo bedienen circa dertig centralisten en 45 man kantoorpersoneel 27 gemeenten. Daarnaast telt de regio zo’n achthonderd vrijwilligers. Het belangrijkste onderdeel is de meldkamer, waar alle 112-meldingen binnenkomen. Meestal alarmeert de meldkamer andere diensten. Bij grotere of gemeentegrens-overschrijdende calamiteiten worden er meer instanties bij betrokken en moet men de burgemeesters waarschuwen.
In die gevallen kunnen de verschillende diensten samenwerken in het Regionaal Coördinatie Centrum (RCC), gelegen op 2,5 kilometer van de meldkamer. Deze oude bb-bunker (bescherming burgerbevolking) bevat werkplekken voor de hulpdiensten, de overheden en hun voorlichters. Van hieruit worden ook de sirenes bediend, en kan men op de CAI-kabel inbreken voor speciale uitzendingen.
Via internet
Bij calamiteiten in deze regio gaat het voornamelijk om hoog water, ongevallen bij het transport van gevaarlijke stoffen en grote branden met slachtoffers. Slechts 30 kilometer verderop ligt het Ruhrgebied, waar bijvoorbeeld een gifwolk vandaan zou kunnen komen. Op dit moment wordt een Euregionaal overleg opgezet, waarbij ook samenwerkingsverbanden met regio’s over de grens tot stand moeten komen.
Bij al dit soort gebeurtenissen is een essentiële rol weggelegd voor het Operationele Organisatie Plan (OOP), een mooie naam voor een gemeentelijk rampenplan. Dit plan bevat lijsten met actiepunten en verantwoordelijkheden voor een specifieke gebeurtenis. Voorheen ging het om een papieren document dat eens per jaar werd bijgewerkt. Na de rampen in Enschede en Volendam kan dat niet meer; alle rampenplannen moeten actueel en bereikbaar zijn. De gemeenten dragen daarvoor zelf de verantwoordelijkheid.
De Sector Veiligheid van de Regio Noord- en Midden-Limburg zet de Citrix-software in eerste instantie in voor het bijhouden van deze plannen. Daarvoor is een speciale applicatie ontwikkeld, die de gemeenten via internet kunnen gebruiken. Elke Ambtenaar Openbare Veiligheid heeft via pdf-documenten of een speciale printerfunctie toegang tot niet alleen de eigen rampenplannen, maar ook de recentste plannen van andere gemeenten. Op die manier kan hij bijvoorbeeld uitzoeken waar andere gemeenten evacués en gewonden kunnen opvangen en waar mensen kunnen worden ontsmet. De Sector Veiligheid fungeert hierbij als spil.
Beveiliging
Alle 27 gemeenten hebben verschillende systemen in gebruik. De Sector Veiligheid wilde zich niet afhankelijk maken van de gemeentelijke infrastructuur en beveiligingsniveaus. Het zou immers nooit gelukt zijn om al deze deelnemers op één lijn te krijgen. Daarom moesten voor gebruik van de rampenplan-toepassing alleen een pc en een internetverbinding nodig zijn. Hoewel de Sector al Citrix-gebruiker was (voor de ambulance-meldkamer) is toch gekeken of er andere oplossingen beschikbaar waren. De Citrix-software werkte echter direct zonder problemen over poort 80, die altijd open staat voor webverkeer.
Een ander belangrijk punt was de beveiliging. Het ica-protocol stuurt alleen scherminformatie over de lijn, en niet de bestanden zelf. Deze bevatten bijvoorbeeld de telefoonnummers van de Ambtenaar Openbare Veiligheid, de burgemeesters en de voorlichters. De toegang tot de applicatie is beveiligd met secure-id tokens. Een bijkomend voordeel is dat op deze manier geen gegevensbeheerder nodig is.
De Sector Veiligheid is voor de implementatie van dit alles in zee gegaan met AAC Cosmos. De systemen zijn dubbel uitgevoerd en gekoppeld aan een noodstroomvoorziening. Beide servers staan nu nog bij het RCC, maar een daarvan verhuist binnenkort naar de meldkamerlocatie. Omdat alles 24 uur per dag moet draaien, is er een eigen beheerorganisatie. De eerstelijns ondersteuning gebeurt intern. Daardoor is er ook veel expertise in huis.
Aad Offerman
