SP wil een digicommissaris, VVD en PvdA pleiten voor minimaal een ict-staatssecretaris. Een externe ict-minister vinden ze dan onnodig, intern moet er wel meer expertise op ict-gebied komen.
SP-kamerlid Arda Gerkens opende de discussie een paar weken terug al met de presentatie van haar Manifest Digiveiligheid, waarin ze pleit voor een ministerieoverstijgende digicommissaris. Maar een digicommissaris is niet genoeg, stelt Tweede Kamerlid Zsolt Szabó van regeringspartij VVD. “Het is een sympathiek voorstel maar het zal de problematiek op ict-gebied bij de overheid niet oplossen”, reageert hij.
“Als VVD willen we één bewindspersoon de bevoegdheden en macht geven. Het mooiste zou zijn als het een minister wordt op het ministerie van algemene zaken die echt zaken kan regelen. Zolang dat niet het geval is, zal iedere minister toch blijven zeggen: ‘aan mijn ministerie kom je niet’.”
Belgen voorbij
Als het aan Szabó ligt, krijgt die grensoverstijgende minister ook bevoegdheden om de provinciale en gemeentelijke overheden tot samenwerking op ict-vlak te bewegen. “Het moet iemand zijn die de boel kan regisseren. Die zegt: ‘met deze standaarden werken we, met deze systemen en voor die en die datum moet het zijn ingevoerd’. En het moet iemand zijn met genoeg kennis van ict. Tot nu toe ontbrak het daaraan in de Trêveszaal.” Naar eigen zeggen heeft hij de afgelopen jaren voorbereidend werk gedaan om de weg vrij te maken voor zo’n nieuwe positie. Szabó schreef onder meer het rapport ‘De Belgen voorbij’.
Miljoenen kwijt
Ook de PvdA maakt zich druk om het gebrek aan ict-kennis in het kabinet en schreef een rapport ‘Tussen het kastje en de muur’ dat vorige maand verscheen. Auteurs zijn Tweede Kamerleden Martijn van Dam en Anja Timmer. Van Dam stelt: “We hebben onderzoek gedaan naar ict in de publieke sector, maar feitelijk is het een onderzoek naar het functioneren van de overheid zelf, want zo onmisbaar is ict tegenwoordig. Als je in deze materie duikt, dan kom je erachter dat ict-innovaties bijvoorbeeld vaak mislukken omdat de verschillende departementen niet samenwerken.”
Zo gingen de afgelopen paar jaren miljoenen euro’s op aan het mislukte project P-Direkt, waarmee een groot deel van de administratieve p&o taken op alle ministeries gedigitaliseerd zouden worden. “Niemand was politiek de baas, niemand wilde het. Dus koos ieder ministerie voor zijn eigen belang”, stelt Van Dam.
Gedigitaliseerde rotzooi
‘Er is nauwelijks politieke aandacht voor uitvoering’ stelt het rapport. Van Dam: “We hebben honderden miljoenen besteed aan digitaliseringprojecten maar dat heeft niet geleid tot een betere dienstverlening naar de burger. Ambtenaren zijn steeds aan het overleggen, komen weer met nieuwe rapporten, maar de politiek moet leiding nemen. Er moet minder aandacht komen voor beleid en meer voor de uitvoering ervan.”
Van Dam neemt evenmin genoegen met een digicommissaris. “Ik geloof niet dat je het probleem op ambtelijk niveau kunt oplossen, het probleem is fundamenteler. Er moet een staatssecretaris of minister komen voor bestuurlijke vereenvoudiging. Ict is niet een doel maar een middel. Als je rotzooi automatiseert krijg je geautomatiseerde rotzooi. Het blijft echter rotzooi.”
