TNO bekijkt de inzet van artificiële intelligentie (ai) binnen overheidsorganisaties. Dat doet het onderzoeksbureau in opdracht van de Nederlandse AI Coalitie. De studie volgt op eerdere onderzoeken in 2019 en 2021.
Er wordt een inventarisatie gemaakt van welke ai-toepassingen en ai-initiatieven overheden gebruiken of inzetten. Tot 28 februari 2024 kunnen overheden via een enquête aangeven op welke manier ze ai inzetten.
In 2019 en 2021 heeft TNO deze studie ook uitgevoerd. De Nederlandse AI Coalitie heeft het instituut gevraagd om ‘verdiepend vervolgonderzoek’ op die studies uit te voeren.
In 2021 werden na bureauonderzoek 165 ai-toepassingen bij de overheid gevonden. Dat waren er ruim twee keer zo veel als in 2019. Gemeenten en provincies waren in 2021 goed voor 42 procent van de ai-oplossingen bij de overheid. 17 procent van de ai-initiatieven vonden plaats bij uitvoeringsorganisaties zoals Rijkswaterstaat, DUO, IND, CJIB en de Belastingdienst. Bij waterschappen werd nauwelijks ai ingezet (1 procent). Tien procent van de ai-toepassingen werd aangetroffen bij de centrale overheid.
Inspectie
Ai werd in 2021 het vaakst ingezet voor ‘inspectie & handhaving’ (28 procent). Twintig procent van de aangetroffen ai-toepassingen werd ingezet voor ‘procesoptimalisatie en onderhoud’ en 14 procent voor ‘opsporing’.
De gevonden ai-toepassingen waren onder meer: beeldherkenning, spraak- en tekstherkenning, machine learning en robotica. Mogelijk is die tekst- en spraakherkenning flink gegroeid door de inzet van ChatGPT dat eind 2022 door OpenAI beschikbaar is gesteld en waarvan het effect dus niet in de voorgaande onderzoeken is meegenomen.
AI Coalitie
De Nederlandse AI Coalitie (NL AIC) is een publiek-privaat samenwerkingsverband waarbij overheid, bedrijfsleven, onderwijs- en onderzoeksinstellingen en maatschappelijke organisaties zich inzetten om ai-ontwikkelingen in Nederland te versnellen en ai-initiatieven in Nederland met elkaar te verbinden. De coalitie is in oktober 2019 de op initiatief van VNO-NCW MKB-Nederland, het ministerie van EZK, TNO, Seedlink, Philips, Ahold Delhaize, IBM, en Topteam Dutch Digital Delta opgericht.
