Onder de naam AIWitness krijgt Nederland een ai-assistent voor het opnemen van getuigenverklaringen in strafzaken. Mag dit technisch geen majeure operatie zijn, aan een verantwoorde ai zitten wel tal van juridische, ethische en maatschappelijke haken en ogen.
Hamvraag is of de ai-tool straks standhoudt bij de rechter. De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) gaat Capgemini en de Utrechtse ai-startup Scotty AI daarom helpen bij dit initiatief. De drie partijen stappen op gelijke basis in dit ambitieuze project waarvan de initiatiefnemers zeggen dat nergens ter wereld zo’n soort ai-toepassing in voorbereiding is. Het trio tekende vandaag een intentieverklaring om gezamenlijk onderzoek te doen naar de ontwikkeling van een ‘ai witness interview assistant’, dat een nieuwe standaard moet zetten. Het uiteindelijke doel is niet alleen getuigenverklaringen te automatiseren, maar het hele strafrechtsysteem in staat te stellen slimmer, sneller en eerlijker te werken.
Tijdwinst
Als getuigen en slachtoffers van strafbare feiten via een ai-chatbot verklaringen kunnen afleggen, is tijdwinst mogelijk. Betrokkenen hoeven niet op de politie te wachten en kunnen meteen hun relaas doen. De ervaring leert dat in de eerste fase na een incident doorgaans de accuraatste verklaringen worden afgelegd. Later vervagen indrukken of krijgen emoties de overhand. Geavanceerde ai leidt tot het snel en nauwkeurig vastleggen van cruciale details. Een dergelijke bot is in staat om een verhoor snel en systematisch af te nemen, ongeacht de taal (en dus zonder tolk). Ook krijgt de getuige na het afleggen van een verklaring meteen een transcript te zien, die is te checken en eventueel te verbeteren.
Onder druk
Volgens Frederik Peters, principal consultant bij Capgemini, gaat het niet alleen om tijd. Het hele strafrechtsysteem staat onder druk. Personeelstekorten brengen zaken tot het breekpunt. In 2022 werden een krappe derde van de strafzaken in 2022 geseponeerd vanwege gebrek aan bewijs of het onvermogen om het op tijd te verzamelen. AIWitness springt bij waar personeel tekortschiet en helpt bij het verzamelen van doorslaggevend bewijs en het voortzetten van de rechtspraak.
Lees ook: Capgemini, Scotty AI en RUG gaan niet over een nacht ijs bij AIWitness
