De Nederlandse markt van elektronische patiëntendossiers (epd’s) krijgt steeds meer de trekken van een monopolie. Chipsoft, de marktleider die eind 2023 nog monopolistisch gedrag werd verweten, wint nog steeds marktaandeel. Inmiddels heeft het Amsterdamse bedrijf 76 procent van de ziekenhuizen als klant. Twee jaar geleden was dat 71 procent.
Alleen Epic kan nog een beetje volgen met een aandeel van 16 procent, zo blijkt uit een inventarisatie van adviesbureau M&I/Partners uit Zeist. Het Duitse Nexus verliest terrein. SAP/Cerner is volledig uit de markt verdwenen. Na de overname door Oracle besloot Cerner te stoppen op de Nederlandse epd-markt
De consolidatie op de Nederlandse markt gaat hand in hand met een beweging naar integratie: 77 procent van de ziekenhuizen werkt inmiddels met één leverancier voor EPD en PDMS, wat complexiteit vermindert en interoperabiliteit bevordert. Een Patient Data Management System (PDMS) integreert patiëntgegevens, vitale waarden, medicatie, monitoring en verslaglegging. Ziekenhuizen stappen bewust af van losse deelsystemen om hun beheerlast te verminderen, datakwaliteit te verbeteren en een meer uniforme werkwijze te realiseren.
Regels
Europese regels zoals de European Health Data Space en de AI Act bepalen steeds meer hoe epd‑ en pdms‑systemen technisch moeten werken. Ze sturen niet alleen de technische eisen, maar ook wat leveranciers moeten ontwikkelen en welke keuzes ziekenhuizen moeten maken.
Leveranciers moeten hun systemen sneller aanpassen aan strengere eisen voor gegevensuitwisseling, datakwaliteit en het veilig gebruiken van aI. Denk aan het voldoen aan de Wegiz. Deze wet bepaalt dat zorgaanbieders bepaalde zorggegevens verplicht elektronisch moeten uitwisselen. Ook staat de zorgsector voor de uitdaging transparante, betrouwbare ai‑functies te bouwen.
Daarbij ontstaat een spanningsveld tussen standaardisatie en maatwerk: ziekenhuizen willen oplossingen die precies passen bij hun werkprocessen, terwijl Europese regels juist meer uniformiteit en vaste standaarden afdwingen.
Complexe processen
M&I/Partners ziet optimalisatie‑ en implementatietrajecten steeds zwaarder worden. Dat komt door fusies, discussies over standaardisatie en de noodzaak om beter te kunnen veranderen. Leveranciers steken veel geld in ai, cloudoplossingen, patiëntportalen en datagedreven functies om zorgprofessionals en patiënten beter te helpen.
Standaardisatie maakt implementaties sneller, beheer makkelijker en data betrouwbaarder, maar ziekenhuizen hebben bij complexe zorgprocessen en fusies toch flexibiliteit nodig. Daardoor blijft de balans tussen uniforme standaarden en maatwerk een belangrijk vraagstuk voor bestuurders, cio’s en cmio’s.
Het epd ontwikkelt zich van een registratiesysteem naar een zorgplatform dat professionals en patiënten ondersteunt in besluitvorming, workflow en interactie. Leveranciers zetten in op ai-toepassingen zoals spraakherkenning, voorspellende modellen en decision support. Ook patiëntportalen en Persoonlijke Gezondheidsomgevingen (PGO’s) worden doorontwikkeld om de betrokkenheid van patiënten en mantelzorgers te vergroten.
Tot dadelijk een Amerikaans bedrijf een giga bedrag neertelt voor ChipSoft en al onze patiëntendossiers in Amerikaanse handen komen.
Dan gaat de politiek weer eindeloos lopen vergaderen, moties indienen en debatteren en gebeurt er…niets.