Het omstreden, door de Amerikaanse leverancier Fast Enterprises te bouwen nieuwe omzetbelastingsysteem gaat op termijn de cloud in. Dat blijkt uit het door de Belastingdienst opgestelde aanbestedingsbestek.
Het idee dat een Amerikaanse leverancier een closed-source-systeem bouwt voor de Nederlandse omzetbelasting stuit op veel kritiek. Artikelen in Computable leidde daarover tot Tweede Kamervragen. De Belastingdienst levert zich geheel uit aan Fast Enterprises. Het leveringsmodel creëert een totale afhankelijkheid want als Fast Enterprises onder druk van de Amerikaanse regering vanwege geopolitieke overwegingen geen ondersteuning meer verleent voor bijvoorbeeld incident response, bug fixes, beheer en onderhoud, en systeemupdates dan stopt het in ‘Apeldoorn’ gewoon, legde it-expert Marcel van Kooten al eerder uit.
Van on-premises naar cloud
Dit GenTax-systeem van Fast Enterprises is in zijn oorspronkelijke opzet een on-premises-systeem. Maar als het aan de fiscus ligt, ligt er een toekomstige overgang naar de cloud in het verschiet. Uit het aanbestedingsdocument blijkt dat dit een selectiecriterium voor leveranciers is geweest waaraan nadere condities zijn verbonden qua (markt)prijs. De overgang naar de cloud dient een kostenbesparing op te leveren. In het bestek staat: ‘Opdrachtnemer moet dit schriftelijk kunnen onderbouwen. De te betalen vergoedingen voor de (cloud)diensten dienen lager te zijn dan de vergoeding die wordt betaald voor de ‘on-premises’. Ook al sluit de Belastingdienst niet uit dat beide vormen naast elkaar komen te staan.
Een overgang naar de (Amerikaanse) cloud is al helemaal een open zenuw bij Kamerleden. Eerder al was er veel tegenstand te horen over de migratie van de Belastingdienst van de kantoorautomatisering naar de clouddienst Microsoft 365 (M365). De toenmalige staatssecretaris Eugène Heijnen zei dat terugdraaien van dit besluit niet kon. In de nieuwe kantooromgeving is sinds 2021, toen de keuze voor M365 werd gemaakt, al 14,4 miljoen euro gestoken. Het continueren van de huidige, sterk verouderde werkomgeving wordt niet raadzaam geacht, want die software is aan vervanging toe.


Tweede Kamerleden die steeds meer gaan kosten en minder opleveren is een open zenuw bij de belastingbetaler die stemt voor een efficiëntere heffing van de belastingen. Aan- en uitbesteding gaan nu eenmaal om een rode innovatie van kostenbesparingen waarin de cloud geen vies woord is als we kijken naar werkelijkheid van een digitale economie. Leuker kunnen we het niet maken maar wel efficiënter want de Belastingdienst sluit niet uit dat een hybride cloud ook mogelijk is. Geen vastgeroeste processen maar een grotere portabiliteit is een modernisatie waarin het eigenaarschap van de infrastructuur minder relevant is.
Misschien kan Jack-in-the-box antwoord geven op de vraag of meer voor minder om de wet van Moore gaat of om de wet van Wirth. En hetzelfde geldt voor te betalen vergoedingen voor diensten of het eigendom als we kijken naar een kostencomponent zoals energie want efficiëntie van de code gaat om de duurzaamheid. Eén transactie voor 95 Watt of 10 transacties voor 5 Watt gaat vooral om de wet van de grote getallen als ik kijk naar het idee van een CO2-belasting. De open zenuw bij de belastingbetaler gaat om de schouders van reuzen want genoeg stroom voor de ‘on-premises’ wordt een prangend vraagstuk door inefficiëntie.
Las laatst dat je hiervoor beloond wordt want één transacties opsplitsen in meerdere omdat Belastingdienst als Big Brother mee wil kijken zou een stortvloed aan Kamervragen op moeten leveren. De stilte bij partijen die zich druk maken om de Amerikaanse wolken omdat Hollandse wolken om de cannabis gaan van dromenland maakt wel duidelijk dat ze in Den Haag niet weten wat er in Apeldoorn gebeurt. Want een systeem op open source bouwen zegt nog niks over de intellectuele eigendommen van de algoritmen. Open maar niet gratis omdat PPS om het contract van de verdeling van de koek gaat is meer dan IT-expert Marcel van Kooten weet.