Kunstmatige intelligentie transformeert de arbeidsmarkt sneller en fundamenteler dan organisaties verwachten. Ai neemt niet alleen werk over, maar verandert ook de menselijke vaardigheden die organisaties nodig hebben. In functies waarin ai een grote rol speelt, stijgt juist de vraag naar menselijk inzicht, creativiteit en oordeelsvorming. Dit blijkt uit de AI Jobs Barometer 2026 van accountants- en adviesorganisatie PwC.
Wereldwijd ontstaat er volgens PwC, die het onderzoek baseert op een miljard meldingen van vacatures, een tweedeling in rollen, die de toekomst van werk op twee verschillende manieren vormgeeft:
• Geprofessionaliseerde rollen: ai neemt routinetaken over. Hierdoor krijgen medewerkers meer ruimte voor expertise. Advocaten gebruiken ai bijvoorbeeld voor documentanalyse, zodat zij zich kunnen richten op complexe rechtszaken. Of personeelwervers, die laten ai cv’s screenen om zelf meer tijd te besteden aan contractonderhandelingen.
• Gedemocratiseerde functies: ai neemt juist de complexe, specialistische taken over. De minder complexe taken blijven bij de mens liggen. Voorraadbeheerders laten het ingewikkelde voorraadbeheer over aan ai en richten zich nu vooral op de fysieke verplaatsing van goederen.
Nederland
De Nederlandse resultaten wijken af van de mondiale trends. Wereldwijd groeit het aantal vacatures het hardst binnen organisaties die veel met ai te maken hebben. In Nederland is dit niet het geval. Hier groeit de werkgelegenheid juist het snelst in sectoren die minder beïnvloed worden door ai. Opvallend is dat de loonpremie voor specifieke ai-vaardigheden achterblijft.
Het aantal vacatures in Nederland waarin kennis van ai wordt gevraagd, is tussen 2022 en 2025 met ‘slechts’ vijfduizend toegenomen, wat bescheiden is ten opzichte van wat wereldwijd zichtbaar is. Het aandeel ai-gerelateerde vacatures is in dezelfde periode wel verder gestegen: van 1,5 procent in 2022 naar 2,1 procent in 2025. PwC vindt dat opvallend, omdat ai bij veel organisaties hoog op de agenda staat.
De sector technologie, media en telecommunicatie (TMT) loopt wereldwijd voorop in ai-werving, waarbij bijna één op de acht nieuwe functies ai-gerelateerd is. Niet zo verwonderlijk want deze sector levert niet alleen ai-oplossingen maar loopt ook voor bij de toepassing ervan. In 2024 groeide het percentage vacatures waarin ai-kennis is vereist, met 47,8 procent. Vorig jaar versnelde de toename tot 82,7 procent. Medewerkers met ai-expertise verdienen in deze sector 84 procent meer dan collega’s in functies ‘zonder ai’.
