Geschillen rond intellectuele eigendom, minder opdrachten en minder creativiteit door verregaande automatisering met behulp van ai. Ontwerpers zien kansen, maar zijn ook angstig voor de opkomst van ai. Dat blijkt uit onderzoek van de Beroepsorganisatie Nederlandse Ontwerpers (BNO).
Om een beeld te krijgen van de invloed van ai op de designpraktijk heeft die brancheorganisatie ontwerpers en bureaus vragen gesteld over de impact van ai-tools. Die gaan onder over de gebruikte tools, welke voor- en nadelen ze zien, hoe ze bijblijven in de nieuwe ontwikkelingen en waar ze bijvoorbeeld bezuinigingen verwachten door de opkomst van ai. Aan het onderzoek deden zo’n 150 ontwerpbureaus en ontwerpers mee.
Ontwerpers verwachten dat uitvoering en implementatie steeds vaker door ai wordt overgenomen. Ze verwachten hun focus te verleggen naar specialisatie en strategie. Op dit moment zien zij experimenten en efficiëntie als belangrijke voordelen van het inzetten van ai.
Bureaus zetten vaker ai-tools in dan zelfstandig ontwerpers (69 tegenover 60 procent). De populairste programma’s zijn tekstgenerator ChatGPT en Midjourney, dat tekstbeschrijvingen in afbeeldingen transformeert. ChatGPT is populair vanwege de brede toepassingsmogelijkheden. Het wordt onder meer gebruikt voor het genereren, optimaliseren en controleren van teksten, het controleren van code, deskresearch, informatieanalyse, vertalingen, publiciteitsplannen en het opdoen van ideeën.
Ai-tools als Midjourney en Dall-E worden veelal ingezet voor inspiratie, het genereren van gerelateerd beeld, het samenstellen van moodboards en om alternatieve ideeën op te doen. Ook programma’s als Adobe Sensei (fotobewerking) en Canva (beeldsjablonen) worden relatief vaak genoemd.
Intellectueel eigendom
Issues rond intellectueel eigendom worden als bedreiging gezien en ook is een deel van de ondervraagden bang dat hun opdrachtenporfolio op termijn zal afnemen. Daarnaast denkt ruim een derde van de ondervraagden dat verregaande automatisering door ai een wissel zal gaan trekken op de creativiteit.
Kennis van ai en de beschikbare tools wordt vooral opgedaan en bijgehouden door het volgen van online tutorials en door spelenderwijs met de verschillende programma’s te experimenteren. Bureaus investeren daarbij in professionele training en informatievoorziening voor medewerkers. Een aantal ondervraagde bureaus overweegt een ai-specialist te benoemen.
De BNO blijft de effecten van ai binnen diverse ontwerppraktijken monitoren. Ook is de organisatie een kennisplatform voor informatie-uitwisseling over dit onderwerp gestart. Zo wordt een taskforce opgericht om plannen te ontwikkelen ter ondersteuning van ontwerpers en bureaus op het gebied van ai. Het volledige onderzoek is alleen toegankelijk voor leden van BNO.
