World Economic Forum waarschuwt in Future of Jobs rapport
In 2030 neemt artificial intelligence (ai) het werk grotendeels over. Door kunstmatige intelligentie en robotisering zal dat jaar nog slechts een derde van alle werkzaamheden door menselijke arbeid (33%) worden uitgevoerd. Nu is dat 47 procent.
Zo blijkt uit het Future of Jobs rapport 2025 dat het World Economic Forum (WEF) heeft uitgebracht. Van Nederlandse zijde droeg professor Henk Volberda hier aan bij. De komende vijf jaar zullen volgens de UvA-hoogleraar cruciaal zijn voor de wereldwijde arbeidsmarkt.
Digitalisering, inflatie en de groene transitie zijn de belangrijkste drijfveren voor de transformatie van de arbeidsmarkt, met bredere digitale toegankelijkheid als voornaamste macrotrend. Deze structurele verandering tot 2030 gaat ongeveer 22 procent van de huidige banen beïnvloeden. Dit omvat de creatie van nieuwe banen, gelijk aan 14 procent van de huidige werkgelegenheid (170 miljoen banen), maar ook het verlies van 8 procent (92 miljoen banen). De werkgelegenheid groeit netto dus met 7 procent van het totaal.
Bedrijven verwachten de komende vijf jaar hun automatiseringsgraad aanzienlijk te verhogen. Behalve dat een op de drie werkzaamheden door ai en robotisering (34 procent) wordt overgenomen, zal een derde van de menselijke arbeid (33 procent) worden uitgevoerd in samenwerking met technologie. Volberda concludeert dat binnenkort slechts een derde van al het werk (33 procent) nog puur mensenarbeid is.
Ai zorgt voor nieuwe banen
Twee vijfde (39 procent) van de huidige vaardigheden van werknemers zullen tussen 2025 en 2030 verouderd zijn. Her- en bijscholing zijn cruciaal: 11 procent van het personeelsbestand zal niet de benodigde training ontvangen en hun baan verliezen. Volberda: ‘Ai zorgt voor nieuwe banen, terwijl bestaande banen niet meer door dezelfde mensen zijn te vervullen.’ Vaardigheidstekorten worden door 63 procent van de werkgevers gezien als het grootste obstakel voor transformatie op de arbeidsmarkt in de periode 2025-2030.
Volledige automatisering treft onder meer medewerkers in call centers, caissières en loketmedewerkers. Accountants, juristen en consultants zien een deel van hun werk worden overgenomen door generatieve ai. Volberda noemt als voorbeeld de boeken-controles die dankzij ai sneller en efficiënter verlopen. Juristen zijn minder tijd kwijt aan het vergelijken van uitspraken. Hun productiviteit gaat flink omhoog. Wel zal er altijd een mens bij zijn betrokken.
Het Future of Jobs rapport is het grootste mondiale onderzoek op dit gebied. Managers van duizend merendeels grote ondernemingen uit 55 landen behoorden tot de respondenten. De Nederlandse cijfers liggen over het algemeen dicht bij die internationale gemiddelden. Het percentage Nederlandse bedrijven dat inzet op automatisering, is relatief hoog: 86 procent. Qua her- en bijscholing scoort Nederland hoog, aldus Volberda. Probleem is wel dat 56 procent van onze bedrijven geen geschikt (it)personeel kan krijgen.
