De weigering van ASML Ierland om bij zijn vestiging in de provincie Kildare de vakbeweging te erkennen, krijgt een vervolg. Er komt een diepgaand onderzoek naar de naleving door ASML van de Oeso-richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. De Oeso staat voor de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en heeft richtlijnen voor verantwoord ondernemen, met name voor multinationals.
Het Nederlandse Nationaal Contactpunt Oeso-richtlijnen (OESO-NCP) dat is gevestigd in het ministerie van Buitenlandse Zaken, is met deze zaak belast. Het onderzoek komt na klachten van Unite the Union die ontvankelijk zijn verklaard. Chipfabrikant ASML weigert deze grote Brits-Ierse vakbond te erkennen. In plaats daarvan wil het bedrijf met hoofdkantoor in Veldhoven alleen rechtstreeks met haar werknemers communiceren.
In een reactie stelt ASML dat werknemers aangemoedigd worden openlijk te communiceren. Ze kunnen ideeën en zorgen met het management delen over arbeidsomstandigheden en managementpraktijken. Daarbij hoeven ze geen angst te hebben voor discriminatie, represailles, intimidatie of pesterijen.
Oeso-richtlijnen
ASML staat het haar werknemers toe om lid te worden, maar weigert collectief te onderhandelen over arbeidsvoorwaarden. Volgens de bond Unite is dat in strijd met de Oeso-richtlijnen. Het Nederlandse NCP heeft nog een poging tot arbitrage gedaan, maar ASML wijst bemiddeling af. In juni 2025 verwierp ASML Ierland al bemiddeling door de Workplace Relations Commission (WRC), de Ierse nationale autoriteit voor arbeidsverhoudingen en arbeidsrechten.
De Metaalbond FNV steunt Unite in deze kwestie. In een brief heeft bestuurder Peter Reniers zijn steun betuigd. Ook hebben de bonden in een brief aan ASML-topman Fouquet hun grote bezorgdheid geuit over deze ontwikkelingen en de implicaties ervan voor arbeidsverhoudingen binnen ASML wereldwijd. De ASML-top wordt om een formeel standpunt gevraagd over de kernpunten van de klacht, namelijk het niet erkennen van vakbonden in landen als Ierland.
Vraagtekens
Als OESO-NCP de chipmachine-maker op de vingers tikt, schaadt dat volgens Reniers de reputatie van ASML. Hij kan zich voorstellen dat dit bij de aandeelhouders slecht valt en dat vraagtekens worden gezet achter het ESG-beleid (milieu, mensen & maatschappij en bestuur & integriteit) van ASML.
Unite heeft al laten weten in Ierland het wapen van stakingen achter de hand te houden. Ook rond Eindhoven is het onrustig. De voorgenomen reorganisatie van ASML die alleen al in Brabant 1400 banen kost, wordt op de werkvloer slecht begrepen. Volgende week donderdag voeren de vakbonden hierover vervolgoverleg.
