Het kabinet krijgt al gauw de mogelijkheid om overnames tegen te houden van Nederlandse bedrijven op gebied van kunstmatige intelligentie (ai) als de nationale veiligheid daarmee wordt bedreigd. Bij overnames door bedrijven uit niet-bevriende landen zoals China kan al vanaf 1 januari aanstaande een verbod worden uitgevaardigd.
Minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat) gaat daartoe snel de Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (vifo) uitbreiden. Toegevoegd worden zes technologieën waarbinnen een veiligheidstoets kan plaatsvinden. Behalve ai zijn dit geavanceerde materialen, nanotechnologie, sensor- en navigatietechnologie alsmede biotechnologie en nucleaire technologie voor medisch gebruik.
In september 2024 zei de toenmalige bewindsman Dirk Beljaarts al dat in de hightech-wapenwedloop ai, autonome wapens, geavanceerde halfgeleiders, fotonica en quantumcomputers een belangrijke rol gaan spelen. Volgens minister Herbert is Nederland doelwit van cyberoperaties, spionage en sabotage. ‘Daarom moeten we als kabinet kennis, innovaties en bedrijven beschermen en versterken. Het streven blijft een open economie, maar we zijn scherp op risico’s.’
Uitbreiding Wet vifo
In Nederland vindt al investeringstoetsing plaats bij overnames, fusies en andere vormen van investeringen in sensitieve technologie. Zo toetst de Wet vifo dit sinds 2023 voor de defensie-industrie, quantum, fotonica, halfgeleiders en dual use (technologie voor zowel militair als civiel gebruik). Ook vindt er investeringstoetsing plaats binnen bepaalde vitale sectoren als energie en digitale infrastructuur. Ook zorginstellingen en aanbieders van gezondheidsdata en ict gaan mogelijk onder de Wet vifo vallen, zo heeft minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport) onlangs laten weten.
De aanpassing van het besluit over de grotere reikwijdte van de wet is aangeboden aan de Tweede en Eerste Kamer.
