‘55 miljoen mag niet verdwijnen in de mist’
Met het mislukken van het ict‑project BMS bij het UWV is de maat vol. De vereniging van computergebruikers HCC wil dat de Tweede Kamer harde eisen stelt aan openheid en verantwoording bij de overheid nu opnieuw tientallen miljoenen belastinggeld zijn uitgegeven zonder resultaat. Het wil volledige openheid over onder meer kosten, keuzes en resterende verplichtingen van het dramatisch verlopen ict-project.
Het UWV stopte 14 oktober 2026 met de ontwikkeling van de Bemiddelingsservice (BMS). Dat was na vijf jaar waarin er al 55 miljoen euro in het project was geïnvesteerd. De Bemiddelingsservice is een ict-project dat in 2021 is gestart om werkzoekenden en werkgevers beter aan elkaar te koppelen op basis van vaardigheden, competenties en ambities in plaats van alleen opleiding en werkervaring. Maar het project ging faliekant de mist in. UWV stopte het ict‑project omdat er geen vertrouwen meer was dat het systeem binnen redelijke tijd en kosten kon worden ingevoerd. Het platform leverde nauwelijks bruikbare resultaten op,grip op kwaliteit en planning. Technisch liep het project vast op slechte datakwaliteit in de verouderde UWV‑systemen en de moeizame integratie van de nieuwe software in de bestaande ict‑omgeving.
Volgens de HCC mag dit niet worden afgedaan als een ‘normaal risico van digitalisering’ en de gebruikelijke toezegging dat een evaluatie zal plaatsvinden en dat daaruit lessen worden getrokken. De vereniging stelt dat burgers recht hebben op inzicht in waar het geld precies aan is besteed, welke verplichtingen nog lopen en welk deel van de investering überhaupt bruikbaar blijft. ‘Publieke middelen horen niet te verdwijnen in ondoorzichtige projectstructuren,’ waarschuwt de organisatie.‘Evalueren is noodzakelijk, maar evaluaties alleen voorkomen geen nieuwe mislukkingen’, benadrukt HCC. Het vraagt aandacht voor de noodzaak van volledige transparantie over de besteding van publieke middelen, onafhankelijk onderzoek naar de oorzaken van de mislukking, en duidelijke verantwoordelijkheden binnen de overheid.
‘De belastingbetaler verdient beter’
Ook is HCC van mening dat er structurele verbeteringen moeten komen in de ict-aanpak van overheidsorganisaties, met meer eigen deskundigheid en regelmatige toetsen van grote projecten. Om de slagingskans van ict-projecten te verhogen pleit de vereniging voor verplichte tussentijdse toetsing met stop‑/go‑momenten op basis van werkende resultaten. Ook meer interne ict‑deskundigheid bij uitvoeringsorganisaties is noodzakelijk en er moeten rijksbrede normen komen voor grote ict‑projecten, zodat falen niet langer wordt genormaliseerd, aldus HCC. Volgens vereniging moet de overheid dezelfde zorgvuldigheid betrachten bij ict‑investeringen als zij van burgers verwacht bij hun eigen financiën. ‘De belastingbetaler verdient beter.’
Volgens de organisatie is het ‘extra wrang’ dat het Adviescollege ICT‑toetsing al in februari 2026 ernstige tekortkomingen zag in aanpak, kwaliteitsbewaking en voortgang. Toch ging het project door tot het punt waarop invoering niet langer verantwoord was. Het UWV moet nu terugvallen op verouderde systemen. Voor de HCC is dit een symptoom van een breder probleem: grote overheids‑ict‑projecten die jarenlang doorlopen zonder dat iemand bestuurlijk ingrijpt. Eerdere mislukkingen – zoals BRP en diverse Belastingdienst‑systemen waarbij ook voor miljoenen aan gemeenschapsgeld over de balk ging – laten volgens de vereniging hetzelfde patroon zien: gebrek aan vakmanschap, afhankelijkheid van consultants en trage besluitvorming.
Commissie Elias
De oproep om het gefaalde ict-project bij UWV tot op de bodem uit te zoeken komt ruim tien jaar na het Eindrapport Parlementair onderzoek naar ict-projecten bij de overheid (Commissie Elias) uit 2014. Die waarschuwde al dat de rijksoverheid ict-projecten absoluut niet onder controle heeft, er enorme geldverspilling plaatsvond: De commissie schatte dat mislukte it-projecten de overheid (en dus de belastingbetaler) jaarlijks tussen de 1 en 5 miljard euro kostten. Ook werd toen al een gebrek aan deskundigheid genoemd. Er kwam een Bureau ICT-toetsing (BIT) dat in 2021 is opgevolgd door het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) dat de risico’s en de slaagkans van grote ict-projecten binnen de Rijksoverheid beoordeelt.
HCC begrijpt dat grote ict-projecten ingewikkeld zijn. Technologische ontwikkelingen gaan snel, bestaande systemen zijn vaak verouderd en overheidsorganisaties moeten rekening houden met complexe wet- en regelgeving.’ Maar juist daarom zijn realistische plannen, deskundige projectleiding, betrouwbare gegevens en onafhankelijke kwaliteitscontroles onmisbaar.’ Het voortijdig beëindigen van een project dat onvoldoende perspectief biedt, kan uiteindelijk een verstandig besluit zijn. ‘De wezenlijke vraag is echter waarom daarvoor eerst vijf jaar en ongeveer 55 miljoen euro nodig waren’, stelt HCC tot slot.
