Een Energieatlas die analyses van Esri's Arcgis via de cloud deelt met elke burger van Rotterdam. Dat is één van de zaken waar de gemeente Rotterdam mee wil bereiken dat organisaties en mensen in beweging komen. Duurzaamheid is immers hot, maar ook noodzakelijk: fossiele brandstoffen raken op. Planoloog Roland van der Heijden is namens Rotterdam al drie jaar intensief bezig met een energietransitie.
Het energieverbruik van steden verduurzamen is een eerste stap in de plannen om Europa duurzamer te maken. Roland van der Heijden is planoloog duurzame stedelijke ontwikkeling en geo-informatie bij de gemeente Rotterdam. Hij is bezig met de Energieatlas en het Gebiedsprofiel Duurzaam. Beide zijn geo-gebaseerd en erop gericht om via strategische informatieverstrekking stakeholders in de stad te faciliteren en activeren.
‘Er moet iets veranderen; nu betalen sommige Rotterdammers meer aan energie dan aan huur.’ Aan ambities geen gebrek bij de havenstad. ‘In ons beleid staat dat we in 2025 50 procent CO2-reductie willen ten opzichte van 1990. Het energieverbruik verduurzamen door bijvoorbeeld zonnepanelen helpt bij die doelstelling. Ook zijn we bezig met hittestress. We hebben in beeld gebracht welke plekken in de stad het heetst worden en waar de meest kwetsbare groepen wonen. Dat hebben we nu dankzij de Energieatlas op de kaart staan.’
Invulling van rol
Van der Heijden legt uit dat Rotterdam als overheid op zoek is naar een nieuwe invulling van hun rol. ‘Vroeger hadden we het geld en de positie om partijen in onze slipstream mee te krijgen. Hoe wij weer een relevante partij worden? Dan citeer ik graag Neelie Kroes: ‘Data is de nieuwe olie’. Wij beschikken over veel data van de stad en pretenderen graag dat niemand Rotterdam zo goed kent als wij.’
De rol van de gemeente is volgens Van der Heijden steeds meer informatie verstrekken. ‘We zoeken bijvoorbeeld contact met woningcorporaties en checken of ze weten dat hun woningbezit in buurt X een prachtig zonnepotentieel heeft. Nog kleinschaliger: in de Molièrebuurt leggen we contact met een buurtcoach die aan zijn muur een grote poster heeft opgehangen met daarop het zonnepotentieel van zijn buurt. Aan iedereen die bij hem op bezoek komt, vraagt hij: ‘Waar woon je? Weet je wat daar het zonnepotentieel is?’ Gewoon even prikkelen.’ De analyses die hieraan ten grondslag liggen, doet de gemeente met Arcgis for Desktop, op basis van een aantal databestanden.
Met het ontwikkelen van de Energieatlas hoopt Rotterdam een toegankelijkere en relevantere positie voor externe partijen te krijgen. De content voor de atlas wordt geserveerd vanaf Arcgis Online. Van der Heijden vertelt met zijn team het verhaal van de Energieatlas in het buitenland, en recent werden de mogelijkheden verkend voor de Energieatlas als opmaat voor een landelijke atlas. ‘Andere steden kunnen onze energiepotentie modules en aanpak relatief eenvoudig kopiëren omdat we deels dezelfde data hebben, zoals BAG, GBA en GBKN.’
Een gemeente moet met zijn data een sturende rol innemen, niet een beslissende rol, ontdekte Van der Heijden. ‘We organiseerden een meeting met 45 stakeholders. Mijn conclusie: er zijn evenveel wensen als stakeholders. Hen optimaal bedienen blijft dus maatwerk, en maatwerk leveren aan 620.000 burgers kan niet. Het komt dus neer op strategische afwegingen: hoever we gaan om een stakeholder te voorzien van informatie, is afhankelijk van de bijdrage die deze stakeholder wil leveren aan onze eigen ambitie.’
